Cảnh giác biến chứng suy thận cấp, tử vong khi làm việc trong nắng nóng

Giúp NTDVN sửa lỗi

Nắng nóng khiến cơ thể mất nước nhanh hơn, rối loạn điện giải. Nguy hiểm hơn, bệnh nhân có thể bị biến chứng suy thận cấp, sốc nhiệt, hôn mê, nghiêm trọng thì tử vong.

Người đàn ông 46 tuổi làm nghề xây dựng, bị co rút cơ toàn thân sau một ngày lao động ngoài trời nắng, bác sĩ chẩn đoán máu cô đặc, suy thận cấp.

Một người đàn ông tên L.V.T. (46 tuổi, trú huyện Bắc Yên, Sơn La) nhập viện cấp cứu khẩn cấp do bị say nắng, sốc nhiệt khi làm việc trong thời tiết nắng nóng kéo dài, bác sĩ Lương Minh Tuyến, Phó Trưởng Khoa Thận Lọc máu tại Bệnh viện Bãi Cháy, cho biết hôm 14/6.

Khi được đưa vào viện, bệnh nhân co rút các cơ toàn thân, nhất là vùng bắp chân, huyết áp tăng.

Bệnh nhân Đ.V.T (64 tuổi, trú thành phố Hạ Long, Quảng Ninh) làm nghề đi biển, nhập viện với triệu chứng tê bì chân tay, chuột rút liên tục, đau cơ.

Hai trường hợp trên đều có kết quả xét nghiệm máu cô đặc, tăng men gan, suy thận cấp.

Bệnh nhân được truyền dịch, bù nước và điện giải, ba ngày sau chức năng thận ổn định trở lại, sức khỏe hồi phục.

Nắng nóng khiến cơ thể mất nước nhanh hơn, rối loạn điện giải. Biểu hiện là nhức đầu, mệt mỏi, ù tai, hoa mắt, tụt huyết áp, buồn nôn, tim đập nhanh và mạnh, chuột rút, tay chân co quắp, co giật.

Nguy hiểm hơn, bệnh nhân có thể bị biến chứng suy thận cấp, sốc nhiệt, hôn mê, nghiêm trọng thì tử vong.

Nắng nóng nguy hiểm thế nào?

Bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyễn Viết Hậu, Phòng khám tổng quát, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cho biết cơ thể thích nghi tốt nhất ở mức nhiệt khoảng 25 độ C.

Từ 20 – 30 độ C, được xem là giới hạn an toàn, cơ thể điều chỉnh thích nghi tốt nhờ cơ chế hoạt động của trung tâm điều nhiệt ở não. Nhưng khi vượt ngoài ngưỡng an toàn (tức quá lạnh hoặc quá nóng), cơ thể không kịp điều chỉnh do vượt quá khả năng hoạt động của trung tâm điều nhiệt.

Khả năng tự điều chỉnh này cũng kém hơn ở trẻ nhỏ dưới 4 tuổi, người già trên 70 tuổi hoặc người có nhiều bệnh lý.

Các bệnh lý do ảnh hưởng của nhiệt độ được chia theo các mức độ từ nhẹ đến nặng tùy mức độ tiếp xúc với nắng nóng, nhiệt độ xung quanh, thời lượng và người đó có làm công việc nặng nhọc hay không.

Thông thường, một người có thể gặp 6 vấn đề dưới đây khi làm việc lâu trong môi trường có nhiệt độ cao:

  1. Phù: Biểu hiện là phù ở phần thấp cơ thể như mắt cá, bàn chân. Khi nhiệt độ tăng cao, các mạch máu giãn ra để thải nhiệt và gây phù.
  2. Phát ban: Vùng da tiếp xúc với ánh nắng mặt trời hay nhiệt độ cao bên ngoài có thể xuất hiện mẩn ngứa, mề đay do kích thích. Tuy nhiên, cần phân biệt giữa phát ban do nhiệt và bỏng. Cơ thể tiếp xúc với nắng quá lâu có thể dẫn đến bỏng làm cho vùng da tại đó bị đỏ, sưng rộp.
  3. Chuột rút: Thường xuất hiện ở người lao động nặng hay vận động viên phải tập luyện với cường độ cao. Các cơ làm việc liên tục kèm theo ra nhiều mồ hôi, dẫn đến mất nước và muối, cuối cùng gây đau do co thắt cơ.
  4. Ngất xỉu: Phổ biến ở những người đi du lịch, phải ra ngoài nắng nhiều hoặc leo núi, di chuyển, tập quân sự… khiến cơ thể mất muối và nước. Tình trạng này kéo dài đến một giai đoạn nào đó làm nước trong lòng mạch máu giảm, giảm huyết áp, đặc biệt bệnh nhân ở tư thế đứng sẽ giảm lưu lượng máu lên não gây ngất xỉu.
  5. Kiệt sức: Khi tình trạng mất muối và nước kéo dài hơn so với các tình huống trên sẽ dẫn đến kiệt sức. Khi đó, bệnh nhân không chỉ ngất xỉu mà còn kèm theo các triệu chứng thần kinh như đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, nôn…
  6. Sốc nhiệt (đột quỵ do nhiệt): Sốc nhiệt là do bị mất muối và nước kéo dài đi kèm sự quá tải khả năng hoạt động của trung tâm điều nhiệt. Tăng thân nhiệt kéo dài làm tổn thương hệ tim mạch, hô hấp, gan, thận đặc biệt là hệ thần kinh. Nhiệt độ cơ thể nạn nhân có thể lên đến trên 40 độ C, kèm các triệu chứng thần kinh như đau đầu, chóng mặt, buồn ói, lơ mơ, rối loạn tri giác, co giật thậm chí hôn mê.

Biện pháp bảo vệ sức khoẻ trong thời tiết nắng nóng

Dự báo thời gian tới, miền Bắc sẽ có nhiều đợt nền nhiệt cao kéo dài.

Để hạn chế rủi ro sức khoẻ do nắng nóng, người dân không nên đi ra ngoài trong khoảng thời gian nhiệt độ tăng cao từ 10 – 17 giờ.

Người lao động hoặc người di chuyển ngoài trời nên trang bị đầy đủ bảo hộ và áp dụng các biện pháp chống nắng. Bổ sung đủ nước hàng ngày, hàng giờ để bù lượng nước mất đi. Người làm việc ngoài trời phải bù 3 – 4 lít nước và bổ sung thêm điện giải.

Tăng cường dinh dưỡng, ăn thêm hoa quả hoặc uống nước ép trái cây để đảm bảo đủ vitamin, tăng cường sức đề kháng của cơ thể.

Hạn chế để quạt gió thổi lùa thẳng vào người, đặc biệt đối với trẻ nhỏ.

Phòng sử dụng điều hòa nên để nhiệt độ 28 – 29 độ.

Hạn chế thay đổi môi trường đột ngột từ trong nhà có điều hòa ra ngoài trời nắng nóng, hoặc ngược lại.

Người bị say nắng cần được đưa ra khỏi môi trường nắng nhanh chóng, nằm ở nơi thoáng mát có bóng râm càng sớm càng tốt, nới lỏng quần áo, chườm mát bằng nước lạnh, bổ sung nước uống hoặc nước orezol. Sau đó, đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất cấp cứu để tránh nguy cơ biến chứng nặng do mất nước, mất điện giải.

Hoàng Tuấn (tổng hợp)



BÀI CHỌN LỌC

Cảnh giác biến chứng suy thận cấp, tử vong khi làm việc trong nắng nóng