Cảnh giác với 7 phương pháp hạ nhiệt gây hại cho sức khoẻ

Giúp NTDVN sửa lỗi

Bác sĩ y học cổ truyền giải thích cách nhiệt độ ảnh hưởng đến sức khỏe và nêu ra một số phương pháp làm mát thông thường có thể vô tình gây hại.

Sóng nhiệt dữ dội bao trùm khắp các tỉnh thành ở Việt Nam, trong đó, hầu hết các khu vực đều ít nhiều trải qua nhiệt độ cao và oi bức từ 35 – 40 độ C. Nhiệt độ khắc nghiệt có thể gây tích tụ căng thẳng trong cơ thể, làm tăng nguy cơ mắc bệnh và tử vong do nóng.

Trong bài viết này, một bác sĩ y học cổ truyền giải thích cách nhiệt độ ảnh hưởng đến sức khỏe và nêu ra một số phương pháp làm mát thông thường có thể vô tình gây hại.

Tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường và bệnh thận

Nhiệt độ khắc nghiệt làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mãn tính như tiểu đường và tim mạch. Điều này là do nó gây ra stress nhiệt cho cơ thể.

Một nghiên cứu được trình bày tại Phiên họp Khoa học về "Dịch tễ học, Phòng ngừa, Lối sống & Sức khỏe Tim mạch chuyển hóa" của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ vào tháng 3 cho thấy, nhiệt độ khắc nghiệt có thể làm suy yếu phản ứng miễn dịch thích nghi của cơ thể và thúc đẩy viêm toàn thân, có khả năng gây hại cho sức khỏe tim mạch.

Do suy giảm khả năng thải nhiệt, những người mắc bệnh tiểu đường có nguy cơ cao mắc các bệnh liên quan đến nhiệt độ trong những đợt nắng nóng và hoạt động thể chất.

Một nghiên cứu cho thấy bệnh nhân tiểu đường có lưu lượng máu trên da và phản ứng tiết mồ hôi yếu hơn trong môi trường nhiệt độ cao, điều này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng điều hòa tim mạch và kiểm soát đường huyết.

Những người kiểm soát đường huyết kém và các biến chứng tiểu đường đặc biệt dễ bị tổn thương do nhiệt độ cao như vậy.

Nhiệt độ cao cũng được biết là một yếu tố nguy cơ gây bệnh thận.

Khi cơ thể điều chỉnh nhiệt độ và lưu thông máu để đối phó với sự tăng cao của nhiệt độ, nó sẽ gây căng thẳng cho thận, làm suy giảm chức năng của thận. Ngoài ra, stress nhiệt liên tục có thể dẫn đến bệnh thận mãn tính.

Góc nhìn của y học cổ truyền về cách nhiệt độ ảnh hưởng đến sức khỏe

Kuo-Pin Wu, giám đốc điều hành của Phòng khám Tim mạch Xinyitang tại Đài Loan, cho biết trong một cuộc phỏng vấn với The Epoch Times rằng trong những tháng hè nóng bức, điều quan trọng là tránh phụ thuộc vào máy điều hòa hoặc đồ uống lạnh.

Sử dụng những thứ này có thể cản trở cơ thể đào thải độc tố, cho phép không khí lạnh xâm nhập và gây ra các vấn đề về sức khỏe.

Ông giải thích rằng, theo y học cổ truyền, gió (phong) được coi là nguyên nhân hàng đầu của các bệnh tật khác nhau. Cơ thể điều chỉnh theo nhiệt độ môi trường bằng cách mở hoặc đóng lỗ chân lông để điều hòa nhiệt độ.

Nếu gió thổi trực tiếp vào người trong thời tiết nóng bức, nó có thể xâm nhập vào các lỗ chân lông hở và lan dần qua các kinh mạch, từ đó ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể.

Theo ông Wu, y học cổ truyền cho rằng có sự tương ứng giữa con người và Trái đất.

Vào mùa nắng nóng, năng lượng dương (nóng) của Trái đất bao phủ bề mặt, trong khi lòng đất vẫn mát mẻ, khiến hang động trở thành nơi trú ẩn cho các loài động vật. Ngược lại, vào mùa đông, năng lượng dương của Trái đất chìm xuống, khiến các hang động cảm thấy ấm áp.

Các nguyên tắc tương tự cũng có thể được áp dụng cho cơ thể con người. Vào mùa hè, lỗ chân lông mở ra, cho phép năng lượng thoát ra trên bề mặt và tạo điều kiện toát mồ hôi. Tuy nhiên, các cơ quan nội tạng vẫn tương đối mát.

Do đó, theo quy luật tự nhiên, điều quan trọng là khuyến khích đổ mồ hôi vào mùa hè để đào thải hơi lạnh bên trong và độc tố. Điều này thúc đẩy thư giãn và sức khỏe tổng thể.

Nếu đổ mồ hôi ít trong suốt cả năm, độc tố sẽ khó được đào thải ra ngoài, có khả năng dẫn đến các vấn đề về sức khỏe theo thời gian.

Nói cách khác, trong những ngày hè nóng bức, bất kỳ phương pháp làm mát nào liên quan đến việc đóng lỗ chân lông nhanh chóng, ức chế tiết mồ hôi hoặc cho phép không khí lạnh xâm nhập đều có hại cho cơ thể.

7 cách làm mát không đúng cách

Các phương pháp làm mát không đúng cách có thể ảnh hưởng xấu đến sức khỏe. Cố gắng tránh các phương pháp sau đây khi làm mát:

- Điều hoà không khí

Ông Wu giải thích rằng khi cơ thể nóng và đổ mồ hôi, lỗ chân lông sẽ mở ra.

Nếu sử dụng điều hòa nhiệt độ để làm mát, lỗ chân lông của cơ thể sẽ co lại, ngăn cản nhiệt bên trong thoát ra ngoài. Điều này có thể dẫn đến đau đầu, sưng, buồn nôn hoặc đau bụng.

Ông chia sẻ hai trường hợp lâm sàng. Một bệnh nhân ngủ với quạt điện thổi về phía người từ chân và đến sáng thứ tư thì thức dậy với chứng liệt mặt.

Tương tự, một bệnh nhân khác ngủ quên trên xe buýt có máy lạnh mạnh, dẫn đến liệt mặt sau khi mặt tiếp xúc với không khí lạnh trong một đến hai giờ.

Theo y học cổ truyền, đây được cho là do tắc kinh mạch, dẫn đến lưu thông máu kém. Ngoài ra, một số người mắc "cúm điều hòa" do tiếp xúc lâu với điều hòa nhiệt độ tại nơi làm việc.

Ông Wu khuyên bạn nên mặc một chiếc áo khoác mỏng khi di chuyển giữa các không gian trong nhà vào mùa hè để tránh không khí lạnh xâm nhập trực tiếp vào cơ thể. Điều này cũng cho phép nhiệt độ cơ thể giảm dần trong khoảng năm phút.

- Làm mát phía sau đầu

Huyệt Phong Phủ (Feng Fu) nằm ở phía sau đầu.

Khi gió lạnh hoặc không khí lọt vào qua huyệt này, nó có thể gây ra đau đầu và các triệu chứng khác.

- Tắm nước lạnh khi đổ mồ hôi

Khi cơ thể đầy mồ hôi, lỗ chân lông đang mở rộng. Nước hoặc không khí lạnh có thể tràn vào, có khả năng dẫn đến viêm khớp dạng thấp trong tương lai.

Nên tắm nước ấm hoặc nước hơi ấm vào mùa hè.

- Để tóc khô tự nhiên

Một số người có xu hướng để tóc khô tự nhiên trong thời tiết nóng.

Quá trình này hút nhiệt từ cơ thể để bay hơi độ ẩm, có thể ảnh hưởng đến da đầu và làm giảm nhiệt độ toàn thân, có khả năng gây ra chứng đau nửa đầu theo thời gian.

Thay vì để tóc khô tự nhiên, bạn nên sử dụng máy sấy tóc.

- Đặt khăn ướt hoặc khăn lạnh sau gáy

Mặc dù điều này có thể giúp bạn cảm thấy mát mẻ và sảng khoái, nhưng nó cho phép hơi lạnh hoặc ẩm ướt xâm nhập vào cơ thể.

Nếu bạn phải giữ người khô ráo, hãy lau mồ hôi bằng khăn, nhưng hãy nhớ rằng mồ hôi giúp chúng ta mát mẻ khi bay hơi.

- Sử dụng đồ uống lạnh ngay sau khi tập thể dục

Thói quen này có thể rất có hại. Khi nhiệt độ cơ thể tăng cao, việc làm mát nhanh chóng bằng đồ uống lạnh có thể khiến hơi lạnh di chuyển từ họng xuống khí quản và dạ dày.

Sự tràn lạnh đột ngột này có thể làm tổn thương khí quản và phổi, thậm chí có thể ảnh hưởng đến tim do nhiệt độ giảm nhanh chóng.

- Tiêu thụ đồ uống lạnh sau bữa ăn

Điều này có thể khiến chất béo trong dạ dày và ruột kết dính lại, cản trở tiêu hóa và ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất.

Ngoài ra, sự thay đổi nhanh chóng giữa nóng và lạnh có thể gây hại cho cơ thể, có khả năng dẫn đến suy giảm chức năng tỳ vị, tiêu hóa kém, giảm cảm giác thèm ăn và trong trường hợp nghiêm trọng, có thể gây tiêu chảy, đau bụng và các rối loạn tiêu hóa khác.

Tầm quan trọng của việc giữ nước và tập thể dục trong mùa hè

Theo ông Deng Zhengliang, Giám đốc Phòng khám Đông y Jide Đài Loan, việc giữ nước đầy đủ là vô cùng quan trọng trong mùa hè.

Uống nhiều nước trong thời tiết nóng bức rất cần thiết để duy trì cân bằng chất lỏng cho cơ thể và ngăn ngừa mất nước.

Ông Wu cũng nhấn mạnh rằng mặc dù trời nóng mùa hè, tốt nhất nên uống nước nóng để giúp cơ thể tiết mồ hôi. Tất nhiên, điều này phụ thuộc vào thể trạng của mỗi người.

Đối với những người thường xuyên đổ mồ hôi nhiều, uống nước nóng sẽ không tạo ra nhiều khác biệt, vì vậy tốt nhất họ nên uống nước ở nhiệt độ phòng. Tuy nhiên, họ nên tránh uống nước đá bằng mọi giá.

Đối với những người thường xuyên uống nước đá, nên để đồ uống từ tủ lạnh ở nhiệt độ phòng ít nhất một giờ. Điều này giúp giảm bớt độ lạnh trước khi uống, làm cho nó ít gây hại hơn.

Ngoài ra, ông Deng còn khuyên nên tập thể dục vừa phải vào mùa hè vì nó có thể cải thiện lưu thông máu, thúc đẩy quá trình trao đổi chất và giúp đào thải độc tố.

Tuy nhiên, trong thời tiết nóng bức, điều quan trọng là phải tập thể dục trong môi trường mát mẻ và vào thời điểm mát mẻ, cũng như tham gia các hoạt động nhẹ nhàng hơn để tránh tập luyện quá sức và giảm nguy cơ say nắng.

Cách tốt nhất để ăn trái cây trong mùa hè nóng bức

Ông Wu nhấn mạnh rằng hầu hết các loại trái cây đều có tính chất làm mát, đặc biệt là khi ăn khi bụng đói trước bữa sáng, điều này có thể làm tăng khả năng nhiễm lạnh và tiềm ẩn nguy cơ gây hại cho cơ thể.

Mặc dù ăn trái cây ngay sau bữa sáng là điều có thể chấp nhận được, nhưng thời điểm tốt nhất để ăn trái cây là sau bữa trưa khi nhiệt độ cơ thể cao hơn. Thời điểm này cho phép tiêu thụ các loại thực phẩm mát hơn, bao gồm cả trái cây.

Ăn trái cây sau bữa trưa giúp điều chỉnh lượng đường trong máu và giảm bớt tác dụng làm mát của nó.

Ông nhấn mạnh rằng mặc dù một số thói quen xấu được đề cập trong bài viết này có thể là vấn đề gặp phải của nhiều người, nhưng điều quan trọng là phải thay đổi chúng vì chúng rất quan trọng để duy trì sức khỏe trong mùa hè nóng bức.

Nhóm người dễ bị ảnh hưởng nhất bởi nhiệt độ cao

Những người sau đây dễ bị ảnh hưởng xấu bởi nhiệt độ cao hơn:

  • Trẻ sơ sinh và người cao tuổi: Hệ thống điều chỉnh nhiệt độ của họ chưa phát triển đầy đủ hoặc bị suy yếu, khiến họ dễ bị căng thẳng do nhiệt.
  • Người mắc bệnh mãn tính: Một số loại thuốc có thể ảnh hưởng đến khả năng điều chỉnh thay đổi nhiệt độ của cơ thể, từ đó làm trầm trọng thêm các tình trạng bệnh nền.
  • Người lao động thường xuyên tiếp xúc với nhiệt độ cao: Làm việc trong môi trường nhiệt độ cao có đặc điểm là ánh nắng mặt trời gay gắt và gắng sức nhiều sẽ làm tăng nguy cơ mắc các vấn đề liên quan đến nhiệt độ như chuột rút do nhiệt, ngất xỉu hoặc say nắng. Người lao động ngoài trời nên bù nước, mặc quần áo bảo hộ hoặc sử dụng kem chống nắng khi cần thiết và tìm chỗ râm mát trong giờ nghỉ để hạ nhiệt.

Theo Ellen Wan - The Epoch Times
Hoàng Tuấn biên dịch

Ellen Wan đã làm việc cho phiên bản tiếng Nhật của The Epoch Times từ năm 2007.



BÀI CHỌN LỌC

Cảnh giác với 7 phương pháp hạ nhiệt gây hại cho sức khoẻ