Cảnh giác với những vết đốt nhỏ của côn trùng, nguy hiểm tính mạng!

Giúp NTDVN sửa lỗi

Ẩn sau những vết đốt do côn trùng tưởng như vô hại là vô số nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, thậm chí đe dọa tính mạng.

Sau hai ngày bị côn trùng lạ đốt, chị Thơm, nhân viên Vùng 5 hải quân đã được chuyển khẩn cấp từ Phú Quốc về TP.HCM bằng trực thăng quân đội.

Bác sĩ Diệp Hồng Kháng, Khoa Hồi sức tích cực Bệnh viện Quân Y 175 (TP.HCM) cho biết, chị Thơm được đưa đến bệnh viện trong tình trạng sốc, tụt huyết áp, co giật, nổi mẩn toàn thân, hôn mê, khó thở, mạch nhanh.

Các xét nghiệm cho thấy bệnh nhân có dấu hiệu nhiễm độc, nhưng không xác định được do loại côn trùng nào gây nên. Người bệnh cũng được xác định bị nhiễm trùng máu, viêm phổi (chưa rõ trước hay sau khi bị côn trùng đốt).

Bác sĩ Kháng cho biết bệnh nhân được trợ thở oxy, bù dịch và giải độc. Sau vài tiếng, chị Thơm vẫn còn lơ mơ, dinh dưỡng phải truyền qua tĩnh mạch và xông dạ dày.

Chị Thơm cho biết mình bị một côn trùng có cánh, to như ong vò vẽ, đốt khi đang chạy xe máy ở đoạn dốc Suối Cao, xã Dương Tơ (gần sân bay Phú Quốc). Chị dùng tay phủi con vật đi thì bị đốt vào tay, vài phút sau chị thấy ù tai và không biết gì nữa.

Sau hơn một ngày cấp cứu, chị Thơm qua cơn nguy kịch nhưng tình trạng nhiễm độc không thuyên giảm. Do thấy sức khỏe của chị Thơm quá kém, gia đình xin được chuyển viện khẩn.

Các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Phú Quốc cho biết, đây được xem là trường hợp bị côn trùng đốt nghiêm trọng nhất mà họ từng tiếp xúc.

Khí hậu nóng ẩm là điều kiện lý tưởng cho các loài côn trùng sinh sản. Đây cũng là thời điểm hoa trái chín rộ, trở thành nguồn thức ăn phong phú cho côn trùng.

Đặc biệt, những nơi có nhiều cỏ mọc um tùm, rác thải thường trở thành hoàn cảnh để muỗi, bọ gậy… sinh sôi và phát triển.

Bác sĩ Lê Như Hải, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, cho biết 90% trường hợp bị côn trùng đốt chỉ xảy ra phản ứng nhẹ tại chỗ như sưng đỏ, ngứa và đau. Thông thường, chúng sẽ biến mất trong vòng vài giờ.

Bệnh nhân hay bị đốt nhiều nhất tại các vùng hở như chi dưới, cẳng tay, mặt; có trường hợp bị đốt cả vùng lưng, ngực.

Với trường hợp nặng, vết đốt để lại nốt đỏ nhỏ như kim châm, rớm máu sau 5 – 30 phút. Trường hợp cá biệt ngứa và sưng vù như bị ong đốt. Nốt sẩn tồn tại 3 – 6 tiếng, hoặc có khi 7 – 10 ngày, càng gãi càng ngứa, càng nổi lên. Tuy nhiên, gãi quá nhiều có thể làm trợt da, nhiễm khuẩn có mủ. Khi lành sẽ để lại sẹo sẫm màu.

10% trường hợp có phản ứng nghiêm trọng hơn như phù nề, quầng đỏ lan rộng, ngứa toàn thân kèm đau nhức. Vài trường hợp bị nổi mề đay, phù nề môi, mắt, thanh quản, co thắt phế quản, nặng nhất là sốc phản vệ, nếu không được cấp cứu kịp thời có thể nguy hiểm đến tính mạng.

Các phản ứng này là do sự phóng thích trực tiếp histamin dưới tác dụng của nọc côn trùng, phổ biến nhất là ong đất, ong mật, ong vò vẽ, ong nghệ, ong bắp cày và kiến lửa, đôi khi có thể là các loại rận rệp.

Mùa hè là thời điểm mà các bệnh dị ứng có xu hướng tăng mạnh. Người dân nên đặc biệt cẩn thận với giường chiếu, các loại côn trùng có thể ẩn nấp trong chăn, gối do kích thước nhỏ.

Để phòng ngừa, cách đơn giản nhất là vẩy một chút dầu hoả hoặc dầu oải hương vào bốn góc giường, trong vòng 24h sau, các loại bọ nhỏ sẽ đi hết.

Vệ sinh nhà cửa, giường chiếu, chăn màn thường xuyên cũng là cách đuổi bọ hữu hiệu.

Khi ra ngoài hoặc làm những công việc tiếp xúc với côn trùng, tốt nhất nên đi giày, mặc quần áo dài, che kín da, quần áo tối màu, tránh dùng mỹ phẩm có mùi thơm.

Trong trường hợp bị côn trùng lạ đốt, cần phải rửa sạch vết đốt để tránh nguy cơ bội nhiễm, chườm lạnh để giảm phù nề.

Nếu ngòi của côn trùng còn nằm trong da, cần lấy ra và tránh làm vỡ túi chứa nọc. Sẩn ngứa ban đầu nhẹ có thể nặn nhẹ ra máu, chấm cồn I-ốt 1%, sử dụng dầu cao, xát lá ngải cứu... vào nơi tổn thương, tránh gãi nhiễm khuẩn.

Sau đó, dùng các thuốc kháng histamin bôi tại chỗ (như kem phenergan) có thể giúp giảm nhanh triệu chứng ngứa. Khi điều trị tại chỗ không hiệu quả, có thể sử dụng các thuốc kháng histamin (loratadin, cetirizin) và corticosteroid (prednisolon, methylprednisolon...) đường uống hoặc tiêm.

Mặt khác, số bệnh nhân bị viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang tăng mạnh trong thời gian gần đây. Những trường hợp nhẹ chỉ gặp tổn thương khu trú ở một vùng da nhỏ. Với trường hợp nặng hơn, tổn thương lan rộng ra nhiều vùng da.

Theo bác sĩ Hải, độc tố trong kiến ba khoang mạnh, mặc dù loài côn trùng này không cắn hoặc chích, nhưng do người dân vô tình tác động, chà xát hoặc giết kiến ba khoang, khiến chúng giải phóng dịch lỏng coelomic có chứa paederin.

Đây là chất gây phồng rộp da mạnh, có thể làm bỏng da, viêm da. Kiến ba khoang sống trong môi trường tự nhiên dễ bị hấp dẫn bởi ánh sáng đèn vào ban đêm và vào nhà.

Người dân nên buông rèm cửa hoặc làm lưới ngăn côn trùng ở khu vực cửa, lỗ thông khí, thường xuyên vệ sinh môi trường, phát quang bụi rậm, cây cỏ, giũ mạnh khăn mặt, quần áo trước khi dùng. Điều quan trọng không được để dịch tiết của kiến ba khoang tiếp xúc với cơ thể. Nếu lỡ tay đập hoặc chà xát kiến ba khoang trên da, cần rửa sạch nơi tiếp xúc bằng nước hoặc nước muối sinh lý, xà phòng, tránh đưa tay đã tiếp xúc với kiến chạm vào các vùng da khác...

Hoàng Tuấn (tổng hợp)



BÀI CHỌN LỌC

Cảnh giác với những vết đốt nhỏ của côn trùng, nguy hiểm tính mạng!