Cơ thể mất nước có thể liên quan đến 2 căn bệnh

Giúp NTDVN sửa lỗi

Bạn nghĩ sao nếu chúng ta chỉ cần uống đủ nước để cải thiện bệnh trầm cảm và giảm nguy cơ mất trí nhớ?

Mất nước thường liên quan đến tình trạng huyết áp thấp, tăng nhịp tim và đau đầu. Tuy nhiên, mất nước còn có liên quan đến hai căn bệnh mà bạn không ngờ đến.

Các nhà nghiên cứu cho rằng duy trì đủ lượng nước trong cơ thể là một trong những công cụ mạnh mẽ giúp não của chúng ta hoạt động tốt về cả thể chất lẫn cảm xúc.

Cơ thể và bộ não của chúng ta cần nước

Nếu không có nước, một người trưởng thành chỉ có thể sống khoảng ba ngày. Điều này hoàn toàn hợp lý vì 55 đến 60% cơ thể chúng ta là nước.

Nước có vai trò quan trọng với nhiều chức năng và cơ quan trong cơ thể, trong đó có cả bộ não. Khi não không được cung cấp đủ nước, các tế thần kinh sẽ không thể hoạt động hiệu quả.

Mất nước sẽ khiến não phải làm việc nhiều hơn bình thường để duy trì các hoạt động thường ngày. Ngoài ra, mất nước có thể làm thay đổi thể tích não và não thất.

Hiện tượng mất nước ở người cao tuổi rất phổ biến. Có một báo cáo cho thấy rằng từ 17 đến 28% người cao tuổi bị mất nước. Đây cũng thường là lý do nhập viện thường gặp ở đối tượng này. Một nghiên cứu cho thấy tình trạng mất nước được phát hiện ở 8,9% người trên 65 tuổi nhập viện.

Mất nước có thể gây ra bệnh, thậm chí là tử vong, đồng thời cũng có thể làm nặng thêm các bệnh lý khác.

Không uống đủ nước hoặc cơ thể bị mất nước khi sốt, đổ mồ hôi, nôn ói và tiêu chảy có thể làm nặng thêm tình trạng mất nước. Một số loại thuốc, ví dụ như thuốc lợi tiểu cũng có thể gây ra mất nước do làm tăng lượng nước thải qua đường tiểu. Caffeine hoặc uống rượu cũng có thể gây ra hiện tượng này.

Hiện tượng mất nước rất dễ xảy ra. Chỉ cần trọng lượng cơ thể giảm khoảng 1,5% (ví dụ giảm 0,75 kg ở người nặng 50 kg) do uống không đủ nước hoặc mất nước sẽ dẫn đến tình trạng mất nước nhẹ. Thiếu nước trong mạch máu và các tế bào sẽ gây ra rất nhiều triệu chứng khó chịu như chóng mặt, đau đầu, mệt mỏi, khô miệng và táo bón.

Mất nước có thể khiến bạn cảm thấy chán nản

Tuy rằng ít người biết nhưng tình trạng trầm cảm và lo âu có liên quan đến hiện tượng mất nước. Một nghiên cứu đã chỉ ra mối quan hệ nghịch đảo giữa lượng nước uống và bệnh trầm cảm. Các nhà nghiên cứu phát hiện rằng những người uống từ năm ly nước trở lên mỗi ngày có nguy cơ trầm cảm và lo âu thấp hơn. Ngược lại, những người uống ít hơn hai ly nước mỗi ngày sẽ có nguy cơ trầm cảm và lo âu tăng gấp đôi.

Tăng lượng nước uống có thể giúp cải thiện cảm xúc ở những người uống ít nước và ngược lại, cảm xúc ở những người uống nhiều nước sẽ trầm đi nếu giảm lượng nước uống. Vậy tại sao lại có hiện tượng này?

Bệnh trầm cảm có liên quan đến nồng độ seretonin thấp. Đây là một chất dẫn truyền thần kinh ảnh hưởng nhiều đến cảm xúc và nhận thức. Serotonin được tạo ra từ axit amin tryptophan. Nếu não không có đủ nước, tryptophan sẽ không thể vượt qua được hàng rào máu não. Theo Viên Ung thư Quốc gia, hàng rào mãu não là "một mạng lưới mô và mạch máu được tạo thành từ các tế bào nằm sát nhau, giúp ngăn các chất có hại xâm nhập vào não". Mất nước sẽ làm hạn chế lượng tryptophan có trong não, từ đó làm giảm nồng serotonin và góp phần gây ra trầm cảm.

Mindy Millard-Stafford, giám đốc Phòng thí nghiệm Sinh lý học Thể dục tại Viện Công nghệ Georgia đã trả lời phỏng vấn qua email của The Epoch Times rằng: "Mất nước ảnh hưởng rất rõ đến cảm xúc (tạo ra cảm giác mệt mỏi và mất năng lượng)".

Mất nước còn liên quan đến chất lượng giấc ngủ kém, góp phần gây ra trầm cảm và lo âu. Ngoài ra, mất nước còn liên quan đến tình trạng gia tăng nồng độ cortisol. Đây là một loại hormone căng thẳng, gây ra cảm giác lo âu.

Làm suy giảm chức năng nhận thức

Các nghiên cứu cho thấy rằng chỉ cần mất nước nhẹ cũng đã có ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng nhận thức. Một bài đánh giá các nghiên cứu hiện có chỉ ra rằng chỉ cần mất nước khoảng 2% cũng đã làm giảm khả năng thực hiện các hoạt động đòi hỏi "kỹ năng tập trung, tâm thần vận động và trí nhớ tức thời".

Một nghiên cứu khác đã tìm hiểu tác động của tình trạng mất nước nhẹ với chức năng nhận thức của nhóm nam giới trẻ, khỏe mạnh. Các nhà nghiên cứu phát hiện rằng mất nước nhẹ (từ 1 đến 2%) dẫn đến giảm chú ý và trí nhớ làm việc, đồng thời tăng lo âu, căng thẳng và mệt mỏi ở nhóm đối tượng nghiên cứu.

Millard-Stafford cho biết: "Dựa trên các nghiên cứu hình ảnh thần kinh, chúng tôi cho rằng điều này xảy ra là do khi có sự thay đổi các chất dịch trong não, một số cấu trúc sẽ thay đổi kích thước". Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng giả thuyết này vẫn cần được tiếp tục chứng minh.

Nhóm người cao tuổi là những người có nguy cơ mất nước và có nhiều thay đổi chức năng nhận thức hơn so với người trẻ, trong đó bao gồm cả tình trạng sảng và lú lẫn. Điều này có thể gây ra nguy cơ té ngã.

Người cao tuổi rất dễ mất nước. Chỉ cần mất khoảng 1% cân nặng do uống không đủ nước đã có thể gây ra suy giảm chức năng nhận thức ở nhóm đối tượng này.

Người cao tuổi cũng có nguy cơ mất nước cao vì lượng nước trong cơ thể của người cao tuổi ít hơn do giảm khối lượng cơ, sử dụng thuốc lợi tiểu và giảm khả năng cảm nhận trạng thái khát nước. Chứng mất trí nhớ cũng làm tăng nguy cơ mất nước bởi vì những người mất trí nhớ có thể quên uống nước hoặc khó thể hiện nhu cầu cần uống nước.

Ở những người cao tuổi có nguy cơ mất nước, có thể đã có tình trạng mất nước mạn tính.

Millard-Stafford cho biết: "Sự kết hợp giữa tình trạng mất nước mạn tính và suy giảm chức năng nhận thức liên quan đến tuổi tạo ra nguy cơ lớn hơn".

Mối liên hệ giữa tình trạng mất nước và chứng mất trí nhớ

Liệu có mối liên hệ nào giữa tình trạng mất nước và chứng mất trí nhớ không?

Một nghiên cứu của Đức trên những người từ 60 đến 89 tuổi cho thấy tình trạng mất nước càng nhiều thì sự suy giảm đáng kể chức năng nhận thức và sức khỏe chung càng lớn. Điều này xác nhận rằng việc giữ đủ lượng nước trong cơ thể có vai trò quan trọng giúp duy trì chức năng nhận thức và sự khỏe mạnh khi chúng ta già đi.

Một nghiên cứu khác đã tìm hiểu mối liên hệ giữa tình trạng mất nước và nguy cơ mắc chứng mất trí. Kết quả thu được rất đáng lo ngại. Nghiên cứu này có sự tham gia của hơn 1000 người trên 64 tuổi. Kết quả cho thấy những người thiếu nước có nguy cơ mất trí cao hơn. Ngoài ra, các nhà nghiên cứu còn phát hiện rằng những người có chứng mất trí cũng có nguy cơ mất nước cao hơn. Điều này tạo ra một vòng xoắn bệnh lý nguy hiểm.

Ngoài ra, mất nước cũng có thể làm tăng tốc độ suy giảm nhận thức ở những bệnh nhân có chứng mất trí. Một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Frontiers in Molecular Biosciences vào năm 2016 cho thấy rằng mất nước có thể gây ra "sự sai lệch cấu trúc protein" và kết tụ protein (các phân tử protein kết tụ với nhau). Cơ chế này dẫn đến sự mất dần cấu trúc và chức năng của các tế bào thần kinh, trong đó gồm sự chết các tế bào thần kinh và suy giảm nhận thức ở người lớn tuổi.

Một nghiên cứu khác được công bố trên Tạp chí Nutrients vào năm 2018 cho thấy rằng mất nước có liên quan đến các bệnh mất trí như Alzheimer và mất trí do mạch máu.

Hãy duy trì đủ lượng nước để có một bộ não khỏe mạnh

Mất nước có thể gây ra tình trạng suy giảm chức năng nhận thức, trầm cảm và lo âu. Tuy nhiên, duy trì đủ lượng nước có thể giúp cải thiện và đảo ngược những vấn đề này.

Theo Viện Hàn lâm Khoa học, Kỹ thuật và Y học Quốc gia, nam giới nên dùng khoảng 3,7 lít nước mỗi ngày và phụ nữ nên dùng 2,7 lít nước mỗi ngày. Hãy nhớ rằng khoảng 80% lượng nước cơ thể hấp thu là từ lượng nước và các loại đồ uống chúng ta uống vào. Ngoài ra có khoảng 20% lượng nước còn lại là từ thức ăn.

Tổng lượng nước cần để đảm bảo đủ nước có thể sẽ thay đổi dựa vào mức độ tập thể dục, thời tiết nóng hay ẩm ướt và các tình trạng như sốt, nôn ói, tiêu chảy, mang thai và cho con bú.

Không cảm thấy khát hoặc nước tiểu trong hay có màu vàng nhạt là một trong những dấu hiệu cho thấy cơ thể đang đủ nước.

Có rất nhiều ứng dụng giúp bạn kiểm soát lượng nước trong cơ thể, tuy nhiên cách này có thể không quá cần thiết. Để có đủ nước, tôi khuyến cáo các bạn nên uống nước giữa các bữa ăn, trước, trong và sau khi tập thể dục và bất cứ khi nào bạn thấy khát.

Theo Heather Lightner, The Epcoh Times
Đức Nhân biên dịch
Heather Lightner là một tác giả về y tế của The Epoch Times. Cô là một y tá đã đăng ký và là nhân viên quản lý trường hợp đã được chứng nhận.

 



BÀI CHỌN LỌC

Cơ thể mất nước có thể liên quan đến 2 căn bệnh