Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc kể về những cảnh tượng và trải nghiệm kỳ lạ nhất khi làm việc tại đây

Giúp NTDVN sửa lỗi

Trong khoảng hai năm qua, Đại sứ Hoa Kỳ tại Trung Quốc, ông R. Nicholas Burns, đã đến thăm nhiều tỉnh, thành của Trung Quốc bằng tàu hỏa. Gần đây ông Burns đã có một cuộc phỏng vấn độc quyền với tờ Thời báo Tài chính (Financial Times) của Anh và kể về những cảnh tượng cũng như trải nghiệm kỳ lạ nhất mà ông gặp phải khi làm việc ở Trung Quốc.

Ông Burns được Tổng thống Mỹ Joe Biden đề cử làm đại sứ tại Trung Quốc vào tháng 8/2021 và được Thượng viện Mỹ phê chuẩn vào ngày 16/12/2021. Nhưng phải hơn một năm sau, ông Burns mới có thể đặt chân đến Trung Quốc để thực hiện nhiệm vụ của mình, đó cũng là thời kỳ cao điểm nhất khi Trung Quốc thực hiện chính sách Zero Covid hà khắc.

Vào tháng 3/2022, ông Burns và vợ là bà Libby Burns đến Bắc Kinh và đã trông thấy cảnh trong bộ phim "Chiến tranh giữa các vì sao". Trong cơn bão cát, không có bất kỳ một sự tiếp đón ngoại giao nào, thay vào đó đến đón họ là hàng chục nhân viên y tế Trung Quốc mặc quần áo bảo hộ trắng toát từ đầu đến chân.

Họ buộc phải đi vào bằng đường ống dẫn từ máy bay và tới một căn phòng phủ nhựa từ sàn đến trần, nơi họ phải trải qua việc xét nghiệm axit nucleic. Ông Burns không thể hiểu được những nhân viên mặc đồ bảo hộ trắng đó đang nói gì vì họ đều đeo mặt nạ bảo hộ và quần áo bảo hộ dày kín, không thể nhìn thấy mặt.

Ông Burns nói với Financial Times rằng nó giống như bộ phim “Blade Runner” phiên bản Trung Quốc lấy bối cảnh năm 2022.

“Đó là cảnh tiếp đón kỳ lạ nhất mà tôi từng nhận được”, ông Burns nói.

Trong 21 ngày tiếp theo, vợ chồng ông Burns bị cách ly tại nơi ở của đại sứ và không thể gặp được bất kỳ ai. Họ cũng không được phép đi lại trong sân vườn vì được thông báo rằng có nguy cơ khiến nhân viên bảo vệ bị lây bệnh.

Trong 9 tháng đầu tiên nhậm chức tại Trung Quốc, ông Burns đã tổng cộng bị cách ly 45 ngày.

Ông Burns cũng so sánh vai trò của ông ở Trung Quốc với vai trò của đại sứ Mỹ tại Moscow trong thời kỳ đỉnh cao của Chiến tranh Lạnh hồi những năm 1950 và 1960. Có lẽ chính sách Zero Covid của chính quyền Trung Quốc đã khiến ông Burns có cảm giác bị cô lập hơn những người tiền nhiệm.

Và cái kết của chính sách hà khắc này thậm chí còn kỳ lạ hơn. Vào ngày 9/12/2022, người lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình bất ngờ tuyên bố chấm dứt chính sách Zero Covid và hủy bỏ hầu hết các biện pháp hạn chế có liên quan đến dịch bệnh. Trong hai tháng tiếp theo đó, một lượng lớn người dân Trung Quốc đã nhanh chóng bị nhiễm bệnh và thậm chí mất mạng.

Trong Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Trung Quốc, 80% nhân viên và người nhà của họ đã nhanh chóng bị nhiễm dịch, tổng cộng gần 1.000 người.

Căng thẳng chính trị Mỹ - Trung giống như ‘cuộc chiến kéo dài lúc chạng vạng’

Là một cựu học giả tại Trường Harvard Kennedy, ông Burns luôn thận trọng và lịch sự. Dường như có sự tương phản rất lớn giữa hình ảnh cá nhân của ông và hình ảnh của một nhà ngoại giao chuyên trách xử lý mối quan hệ căng thẳng và có rủi ro cao giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc.

Đặc biệt là khi ông Tập Cận Bình nắm giữ nhiều quyền kiểm soát chính quyền hơn bất kỳ lãnh đạo nào trước đây, điều này khiến công việc của ông Burns trở nên thách thức hơn. Ví dụ: Sau khi Chủ tịch Hạ viện Mỹ khi đó là bà Nancy Pelosi đến thăm Đài Loan vào tháng 8/2022, ông Burns đã bị triệu tập tới 8 lần để nghe các cuộc họp phản đối của Trung Quốc, và mỗi cuộc họp kéo dài từ 2 đến 4 tiếng đồng hồ.

Ông Burns nói: “Họ phản đối mạnh mẽ, còn tôi thì bảo vệ quyền của bà Pelosi khi đến thăm Đài Loan với tư cách là người đứng đầu một cơ quan tương đương của chính phủ Hoa Kỳ”.

Ông Burns nói với Financial Times: “Mức độ áp chế hiện nay ở Trung Quốc còn cao hơn bất kỳ thời điểm nào trong mấy thập kỷ trước”.

Ông cho rằng, rất khó để Hoa Kỳ và Trung Quốc tiến hành những cuộc đối thoại không chính thức về mặt ngoại giao. Ông cho biết hiện nay chỉ có "ngoại giao đàm phán" chính thức; vốn nên có "ngoại giao hậu trường" trong bữa tối hoặc buổi dùng đồ uống, nhưng những cuộc đối thoại không chính thức như vậy "ngày một ít đi".

Năm 2023, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc lúc đó là ông Tần Cương và Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc khi đó là ông Lý Thượng Phúc đều biến mất. Không ai biết tung tích của họ, thế giới bên ngoài chỉ biết rằng có nhiều quan chức Trung Quốc đã bị miễn chức vì cáo buộc tham nhũng. So với những người tiền nhiệm, các quan chức hiện tại của Trung Quốc thường không mấy sẵn sàng tham gia những buổi trao đổi không chính thức với các nhà ngoại giao nước ngoài.

Đại sứ Hoa Kỳ tại Nhật Bản, ông Rahm Emanuel, từng mạnh dạn hỏi về tung tích của ông Lý Thượng Phúc và các quan chức khác của Trung Quốc trên nền tảng mạng xã hội X (tên cũ là Twitter). Điều này đã thu hút sự chú ý của giới truyền thông.

Ông Emanuel nói trong một cuộc phỏng vấn gần đây với hãng truyền thông The Wire của Mỹ rằng: “Tôi nói bộ trưởng quốc phòng của họ (Trung Quốc) đã mất tích. Đó là sự thật. Bây giờ, sự thật có thể đau đớn, nhưng đó là sự thật”.

Đại sứ Mỹ tại Nhật Bản nói, ông Burns đã làm được rất tốt và ông Burns là "cảnh sát tốt", còn bản thân ông thì đóng vai "cảnh sát xấu".

Ông Burns nói với Financial Times rằng, “Ông John F. Kennedy (cựu Đại sứ Hoa Kỳ tại Liên Xô cũ) đã nói về 'cuộc chiến kéo dài lúc chạng vạng'. Đây có thể là phiên bản của thế kỷ 21, chúng tôi phải cạnh tranh nhưng cũng phải duy trì tiếp xúc, như vậy thì chúng tôi mới có thể giảm khả năng xảy ra xung đột".

Ông Burns nói thêm, "Chúng tôi đã rơi vào một cuộc đấu tranh tư tưởng với Bắc Kinh - các giá trị dân chủ của chúng tôi với tư duy chuyên chế của họ. Chúng tôi đang trong trận chiến này mỗi ngày để cố gắng bảo vệ cách nhìn của mình về tương lai".

Những người lãnh đạo hàng đầu của Hoa Kỳ và Trung Quốc đã gặp nhau tại San Francisco vào tháng 11 năm ngoái. Các cuộc trao đổi ở cấp nhà nước giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc đã bắt đầu dần được nối lại nhưng việc khôi phục các mối quan hệ giữa nhân dân hai nước vẫn còn là một chặng đường dài.

Trước khi dịch bệnh bùng phát, hàng tuần giữa Trung Quốc và Mỹ có 345 chuyến bay, nhưng hiện nay con số này là dưới 100 chuyến.

Năm 2020, có 15.000 du học sinh Mỹ học tập tại Trung Quốc, nhưng hiện tại chỉ còn lại 800 người. Số lượt khách du lịch Mỹ tới Trung Quốc và ngược lại cũng giảm từ hàng triệu lượt người xuống còn mấy nghìn.

Đầu tuần trước (hôm 10/6), 4 giảng viên trao đổi của Mỹ đã bị tấn công bằng dao ở phía đông bắc Trung Quốc nhưng đến nay vẫn chưa rõ nguyên nhân. Sau đó, ông Burns đã nói chuyện với 4 giảng viên này và công khai bày tỏ rằng ông rất phẫn nộ và vô cùng lo lắng trước vụ việc này. Một trong 4 giảng viên kể trên đã trở về Mỹ với sự giúp đỡ của Đại sứ quán và Lãnh sự quán Hoa Kỳ.

Theo The Epoch Times tiếng Trung

Minh Lý biên dịch



BÀI CHỌN LỌC

Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc kể về những cảnh tượng và trải nghiệm kỳ lạ nhất khi làm việc tại đây