Ivermectin và COVID-19: Những điều bạn cần biết (Radio)

Giúp NTDVN sửa lỗi

Một liệu pháp đầy hứa hẹn đã trở thành nạn nhân của chính trị và thông tin sai lệch. Những sự thật bất ngờ về loại thuốc này trong điều trị COVID-19.

Bà Judith Smentkiewicz ở Cheektowaga, New York, được cho rằng chỉ còn 20% cơ hội sống sót. Bà bị nhiễm COVID-19 và đang thở máy tại Bệnh viện Millard Fillmore Suburban, Hoa Kỳ. Con trai và con gái bà đã yêu cầu các bác sĩ cho bà uống thuốc Ivermectin.

Khi các bác sĩ từ chối yêu cầu này, gia đình bà đã thuê hai luật sư là Ralph C. Lorigo và Jon F. Minear khởi kiện bệnh viện. Một thẩm phán của Tòa án Tối cao của bang đã ra phán quyết có lợi cho gia đình bà và yêu cầu bệnh viện điều trị bằng Ivermectin cho bà Smentkiewicz.

Theo một bài báo trên tờ Buffalo News, trong vòng chưa đầy 48 giờ sau khi dùng thuốc, bà Smentkiewicz đã có thể không cần thở máy, không cần phải được chăm sóc đặc biệt và có thể tự ngồi dậy. Gia đình và luật sư của bà chắc chắn rằng Ivermectin đã cứu sống bà.

Tuy nhiên, tại thời điểm ấy, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) không khuyến nghị điều trị bằng Ivermectin. FDA đã không phê duyệt hoặc cho phép sử dụng nó để phòng ngừa hoặc điều trị COVID-19 ở người hoặc động vật.

“Dữ liệu hiện có không cho thấy Ivermectin có hiệu quả chống lại COVID-19” - FDA viết trên trang web của mình. “Các thử nghiệm lâm sàng trong việc sử dụng Ivermectin để phòng ngừa hoặc điều trị COVID-19 ở người đang được tiến hành”. 

Đã được sử dụng trong nhiều thập kỷ

Thuốc Ivermectin được phát triển vào cuối những năm 1970, đã được sử dụng trong nhiều thập kỷ, ban đầu như một loại thuốc thú y dùng để tiêu diệt ký sinh trùng ở các vật nuôi. Sau đó, nó được ghi nhận là một chất chống ký sinh trùng hiệu quả cho con người, đáng chú ý nhất là điều trị bệnh giun chỉ bạch huyết (hay còn gọi là “bệnh phù chân voi”) ở châu Phi và Đông Nam Á, cũng như bệnh mù do giun chỉ (hay còn gọi là “bệnh mù sông”) - một loại bệnh từng hoành hành ở Châu Phi và một số quốc gia ở Latinh và Nam Mỹ.

Thuốc đã giúp hàng trăm triệu người và hàng tỷ vật nuôi, chiến đấu chống lại ký sinh trùng. Trên thực tế, nó rất hữu ích trong cuộc chiến chống lại các bệnh nhiễm trùng do ký sinh trùng giun đũa gây ra. Theo Ủy ban Giải thưởng Nobel, hai nhà khoa học William C. Campbell và Satoshi Omura đã được trao giải Nobel Sinh lý học hoặc Y học vào năm 2015 cho những khám phá của họ về loại thuốc này.  

Ivermectin cũng có đặc tính kháng sinh và chống ung thư, cũng như các đặc tính kháng vi-rút khác đã được ghi nhận. Quả thật Ivermectin đã được chứng minh là một chất chống vi-rút mạnh và chóng lại một số vi-rút truyền nhiễm, bao gồm các loại vi-rút Tây sông Nile, Dengue, sốt vàng da và cúm A.

Tuy nhiên, có nhiều tranh cãi trong việc sử dụng loại thuốc này để điều trị COVID-19. Những người ủng hộ nó khẳng định rằng Ivermectin là một phương pháp điều trị rẻ tiền, phổ biến và hữu ích trong điều trị SARS-CoV-2. Ngược lại, một số khác lại cho rằng Ivermectin không phải là một phương pháp chữa bệnh thần kỳ, bệnh nhân đừng hy vọng hão huyền vào loại thuốc này, vì nó cũng có thể gây ra những “hậu quả chết người”

Một cơ chế điều trị đầy hứa hẹn

Cơ chế của Ivermectin — cách nó hoạt động chống lại vi-rút — đã được hiểu rõ. Vi-rút không thể sinh sản giống như tế bào sống: Nó phải xâm nhập vào một tế bào khác và chiếm lấy DNA trong nhân của tế bào chủ để sao chép. Ivermectin làm cho vi-rút khó xâm nhập vào tế bào của vật chủ hơn, ức chế vi-rút xâm nhập vào nhân tế bào (nơi chứa DNA mà vi-rút cần để tái tạo) và can thiệp vào khả năng sao chép của vi-rút.

Ivermectin dường như cũng có một lợi ích phụ trong việc điều trị COVID-19: Nó dường như làm giảm phản ứng cytokine của cơ thể - cơn bão cytokine được biết đến là một trong những mối nguy hiểm lớn nhất, rất đáng sợ trong nhiễm trùng COVID-19 cấp tính.

Biết được tính hiệu quả của Ivermectin, Tiến sĩ Paul Marik và Tiến sĩ Pierre Kory cùng các bác sĩ khác (bao gồm cả bác sĩ tim mạch Peter McCullough) đã quyết định thử loại thuốc rẻ tiền và phổ biến rộng rãi này để điều trị bệnh nhân COVID-19. Tiến sĩ Paul Marik, là một chuyên gia về phổi, người Nam Phi, ông cũng là Giáo sư Y khoa và Trưởng khoa Chăm sóc phổi tại Trường Y - Đông Virginia ở Norfolk, Virginia. Ông cũng là tác giả hơn 400 bài đánh giá đồng cấp cho các bài báo, 50 chương sách và 4 cuốn sách y khoa chuyên về chăm sóc sức khỏe. Còn Tiến sĩ Pierre Kory là Giám đốc dịch vụ chăm sóc đặc biệt tại Bệnh viện và Phòng khám Đại học Wisconsin hơn 5 năm.

Ivermectin là loại thuốc điều trị COVID-19 đầy hứa hẹn (Ảnh: Luis Robayo / AFP qua Getty Images)

Điều trị sớm với Ivermectin

Một trong những lý do để thử Ivermectin là khả năng đáp ứng sẵn có. Người dân ở nhiều khu vực nghèo như Nam Mỹ, Ấn Độ và châu Phi cận Sahara - đã sử dụng thuốc này để điều trị các bệnh do ký sinh trùng gây ra. Ở Pháp, nó cũng có sẵn không cần kê đơn để điều trị chấy. Vào năm 2012, Reuters News đưa tin về một nghiên cứu được tài trợ, đã phát hiện và công nhận rằng việc thoa kem dưỡng da có chứa Ivermectin có thể tiêu diệt chấy và trứng của chúng chỉ trong 10 phút.

Mặc dù ngay từ đầu chính phủ liên bang đã tập trung sự chú ý vào việc phát triển một loại vắc-xin để ngăn ngừa nhiễm trùng, nhưng nhiều bác sĩ tuyến đầu đã tìm kiếm những cách hiệu quả khác để điều trị cho những bệnh nhân mắc COVID-19. 

Theo một bài báo cực kỳ chi tiết được đăng trên tạp chí Mountain Home vào tháng 5 vừa qua, từ khi bắt đầu đại dịch, Tiến sĩ Marik và Tiến sĩ Kory đã có những kết quả tốt nhất trong nước khi điều trị COVID-19 kết hợp steroid và thuốc chống đông máu. Vào tháng 3 năm 2020, họ đã chia sẻ giao thức thử nghiệm lâm sàng này, được gọi là MATH-plus, và đã chia sẻ nó với các chuyên gia chăm sóc đặc biệt khác và công chúng.

Giao thức MATH là viết tắt của hợp chất gồm Methylprednisolone (một loại steroid), Ascorbic Acid (vitamin C), Thiamine (một vitamin B) và Heparin (một chất chống đông máu). Phần bổ sung (Plus) của giao thức bao gồm các phương pháp điều trị thứ hai và thứ ba dựa trên từng bệnh nhân có biểu hiện triệu chứng khác nhau. Giao thức MATH-plus được dành cho những bệnh nhân phải nhập viện để điều trị. 

Bảy tháng sau, vào tháng 10 năm 2020, các bác sĩ tuyến đầu đã thêm Ivermectin vào  khuyến nghị điều trị ban đầu của họ và gọi nó là “một loại thuốc cốt lõi trong việc phòng ngừa và điều trị COVID-19” trên trang web covid10criticalcare.com.

“Khám phá y học của chúng tôi đang phát triển nhanh chóng dựa trên các cơ sở luận chứng y học đã được công bố. Khám phá y học này giúp chúng tôi chứng minh khả năng độc đáo và mạnh mẽ của Ivermectin trong việc ức chế sự nhân lên của SARS-CoV-2 và ngăn chặn tình trạng viêm. Điều này thúc đẩy nhóm chúng tôi sử dụng Ivermectin để phòng ngừa và điều trị trong tất cả các giai đoạn của COVID-19” - các bác sĩ tuyến đầu, những người đã thành lập một tổ chức phi lợi nhuận có tên là Front Line Covid-19 Critical Care Alliance, giải thích trên trang web flccc.net của họ.

Giao thức I-MASK-plus, tập trung xung quanh Ivermectin, hiện đang được sử dụng để ngăn ngừa và điều trị COVID-19 trước khi bệnh trở nặng.

Tiến sĩ Kory đã chia sẻ trên Twitter vào ngày 7 tháng 10 rằng: “Có một thực tế thú vị: khoảng 100-200 thành viên Quốc hội Hoa Kỳ (cùng nhiều nhân viên và thành viên gia đình của họ mắc COVID) đã được một đồng nghiệp của chúng tôi điều trị trong 15 tháng qua bằng Ivermectin & giao thức I-MASK-plus được chia sẻ trên flccc.net. Không ai trong số họ bị trở nặng hoặc nhập viện”. 

Cuộc chiến trong giới khoa học

Vào năm 2020, một nhóm các nhà khoa học Úc đã quyết định xem liệu Ivermectin có thể điều trị SARS hay không. Nghiên cứu của họ được công bố vào tháng 6 năm 2020 trên tạp chí Antiviral Research, cho thấy rằng Ivermectin ngăn chặn hiệu quả SARS-CoV-2 sao chép trong các tế bào tại phòng thí nghiệm, giảm đến 5.000 lần tải lượng vi-rút trong vòng 48 giờ.

Tuy nhiên, các nhà phê bình đã chỉ ra rằng việc thử nghiệm một loại thuốc qua các tế bào trong đĩa petri (đĩa petri là một loại đĩa hình trụ có nắp đậy mà các nhà sinh vật học sử dụng để nuôi cấy tế bào hay những cây rêu nhỏ) rất khác với việc thử nghiệm một loại thuốc trên người. Yahoo News đã bác bỏ phát hiện của Tiến sĩ Marik và Tiến sĩ Kory và gọi họ là “các bác sĩ bên lề” trong các bài báo vào tháng 9 và tháng 10, còn BBC thì cho rằng “các lập luận khoa học sai lầm” là động lực thúc đẩy sự ủng hộ nhiệt tình đối với Ivermectin.

Trong quá trình đối phó với một vi-rút mới, cũng như đối phó với các hậu quả của các chính sách của chính phủ đưa ra nhằm ngăn chặn sự lây lan của vi-rút thì rất khó xác định được phương pháp điều trị nào thật sự là hiệu quả hay phương pháp điều trị nào chỉ tạm thời hoạt động hiệu quả do hiệu ứng của giả dược

Trong khi nhiều người chê bai Ivermectin và coi nó là một trong những loại thuốc vặt vãnh, thì có một báo cáo được tổng hợp từ các nghiên cứu trên toàn thế giới, được xuất bản trên Tạp chí Trị liệu Hoa Kỳ bốn tháng trước, cho thấy Ivermectin có hiệu quả toàn diện. Trong báo cáo này, một nhóm năm bác sĩ, bao gồm cả Tiến sĩ Marik và Tiến sĩ Kory, đã phân tích kết quả của 24 thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng với 3.406 người tham gia từ các quốc gia trên thế giới, từ Argentina đến Bangladesh đến Tây Ban Nha.

Phân tích của họ cho thấy Ivermectin có hiệu quả dự phòng trong việc ngăn ngừa nhiễm trùng ở Argentina, Pháp và Bangladesh. Thật vậy, trong số những người đã được điều trị bằng Ivermectin, để phòng chống ký sinh trùng, tỷ lệ lây nhiễm chỉ bằng một phần nhỏ tỷ lệ của những người trong cùng khu vực không được điều trị bằng Ivermectin. Đó là lý do mà các bác sĩ tuyến đầu đã khuyến cáo sử dụng nó như một phương pháp dự phòng.

Một đánh giá tương tự cho thấy Ivermectin cũng có thể có hiệu quả ở các giai đoạn khác của quá trình lây nhiễm COVID-19. Trong các nghiên cứu về bệnh nhân ngoại trú bị bệnh nhẹ (không phải nhập viện) được sử dụng Ivermectin ở Tây Ban Nha, Nigeria, Iraq và Cộng hòa Dominica, sức khỏe hàng nghìn bệnh nhân đã cải thiện khi được điều trị sớm, có kết quả tốt hơn so với những bệnh nhân không dùng thuốc.

Đánh giá cũng cho thấy rằng, trong số những bệnh nhân nặng hơn, nhập viện ở Iraq, Ấn Độ, Brazil và Florida, mức độ nghiêm trọng và biến chứng đã giảm khi điều trị bằng Ivermectin và ít người tử vong hơn.

Trong khi đó, các nhà phê bình đã đặt câu hỏi về tính toàn vẹn và trung thực cho một trong những nghiên cứu ban đầu mà nhóm của Tiến sĩ Marik đã thực hiện tại Ấn độ, nhưng sau đó lại rút lại và xóa nó khỏi dữ liệu của họ; sau đó nhóm này tuyên bố sẽ phản hồi những lời chỉ trích trong số tiếp theo của tạp chí. Ngay cả khi không có nghiên cứu ở Ấn Độ, nhóm của Tiến sĩ Marik cũng có thể khẳng định, dữ liệu kết hợp từ 30 nghiên cứu khác vẫn tích cực, cho thấy sự cải thiện đáng kể và có ý nghĩa thống kê về kết quả khi sử dụng Ivermectin.

Cũng trong thời gian mà đánh giá trên được đưa ra, một báo cáo của Forbes tuyên bố không có bằng chứng về độ hiệu quả của Ivermectin, ngoại trừ một nghiên cứu dựa trên các mẫu tế bào trong đĩa petri. Báo cáo của Forbes được đưa ra một tháng, sau khi xem xét đến các nghiên cứu về Ivermectin trước đó, và đã kết luận rằng những người sử dụng thuốc này có tỷ lệ sống sót được cải thiện 56%. Các báo cáo truyền thông dòng chính khác khi nói về loại thuốc này đã bỏ qua tất cả các nghiên cứu lâm sàng và mô tả Ivermectin không khác gì thuốc tẩy giun cho ngựa.

Ivermectin dù bị xem là thuốc dành cho ngựa nhưng đã được bán hết do nhu cầu của nhiều khách hàng tin rằng đây là phương pháp điều trị hiệu quả chống lại COVID-19. (Ảnh: Allan Stein/Epoch Times)

Ivermectin - liên quan đến chính trị

Đầu tháng 10 năm 2020, Tổng thống Donald Trump, có kết quả xét nghiệm dương tính với COVID-19 và được điều trị trong ba ngày tại Trung tâm Y tế Quân đội Quốc gia Walter Reed, trước khi trở lại Nhà Trắng vào ngày 5 tháng 10. Ông Trump nói với người dân Mỹ rằng ông đã được cho uống Ivermectin, cùng với các biện pháp điều trị khác. Thực tế chỉ sau một đêm, việc điều trị bệnh bằng Ivermectin đã trở nên gắn liền với chính trị. Và các công ty công nghệ lớn (Big Tech) bắt đầu kiểm duyệt những người chia sẻ thông tin về loại thuốc này. 

Tôi là một trong số họ, những người bị kiểm duyệt khi chia sẻ thông tin liên quan. Ngay sau khi việc điều trị thành công bằng Ivermectin của bà Judith Smentkiewicz được ghi nhận trên báo Buffalo News, tôi đã bị khóa tạm thời trên Facebook vì đã đăng một trích dẫn từ Buffalo News và chia sẻ một liên kết đến bài báo ấy, mà không có bình luận nào khác, trên trang cá nhân của tôi.

Vào thời điểm Facebook và các nền tảng khác đang kiểm duyệt tin tức về Ivermectin, thì các biện pháp phòng ngừa như đeo khẩu trang kép, đeo thiết bị bảo vệ cá nhân, giãn cách xã hội, đóng cửa hay phong tỏa nhiều khu vực, cũng như tiêm chủng hàng loạt được chính quyền chính trị cánh tả áp dụng. Trong cùng lúc đó, chính phủ Hoa Kỳ cũng đã cho khởi động một dự án để phát triển một loại vắc-xin an toàn và hiệu quả trong một thời gian nhanh kỷ lục. 

Các hãng tin tức bắt đầu gọi Ivermectin là “thuốc tẩy giun cho ngựa”, khuyến nghị loại thuốc này chỉ dành cho động vật. Không rõ liệu các phóng viên hoặc phương tiện truyền thông ấy có biết rằng có rất nhiều người thường xuyên dùng Ivermectin hay không, và Ivermectin cũng được sản xuất trong hình những viên thuốc có kích thước phù hợp với liều lượng của con người, được hiệu chuẩn theo trọng lượng cơ thể hay không. Ivermectin là một trong 400 loại thuốc được kê đơn phổ biến nhất cho con người và người đã phát minh ra nó, đã giành được giải Nobel, sau khi nó chữa khỏi hai căn bệnh lớn và nguy hiểm. 

Trong khi các thử nghiệm lâm sàng của Ivermectin đang diễn ra liên quan đến COVID-19, từ lâu, nó đã được đưa vào danh sách Thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới với độ tin cậy gần như tuyệt đối. 

Ivermectin từ lâu đã được đưa vào danh sách Thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới với độ tin cậy gần như tuyệt đối. (Ảnh: Luis Robayo/AFP qua Getty Images)

Các sự lựa chọn khác thay thế Ivermectin. 

Điều thú vị là, theo một cuộc điều tra của STAT News, một loại thuốc kháng vi-rút khác có thể làm chậm sự sao chép cũng như lây lan của vi-rút  một cách hiệu quả hơn đang được triển khai. Vài triệu đô la tiền nộp thuế của người dân, đã được tài trợ cho một loại thuốc điều trị Covid -19, sắp được ra mắt. 

Mặc dù cơ chế của nó hoàn toàn khác nhau, Molnupiravir đã được quảng cáo như một phương pháp chữa bệnh COVID-19 và những người ủng hộ nói rằng nó làm giảm sự nhân lên của vi-rút hiệu quả hơn nhiều lần so với Ivermectin. Phải tốn hơn 700 đô la cho mỗi đợt điều trị bằng loại thuốc này và nó chưa được cung cấp rộng rãi cho công chúng.

Số phận của loại thuốc này cũng thay đổi theo chính trường: Khi chính quyền Trump đổ tiền vào nó, nó đã bị hầu hết các phương tiện truyền thông quay lưng lại. Nhưng bây giờ chính quyền Biden đang tiếp tục tài trợ cho nghiên cứu về nó, Molnupiravir đang được ca ngợi như một phương pháp chữa bệnh tuyệt vời.

Nghiên cứu của Đại học Oxford

Bất chấp những tranh cãi và động cơ chính trị, Ivermectin vẫn tồn tại và vẫn được xem như một phương pháp điều trị COVID-19. Đại học Oxford hiện đang thực hiện một nghiên cứu có đối chứng trên quy mô lớn để xem liệu Ivermectin có hiệu quả trong việc ngăn ngừa COVID-19 nghiêm trọng và giúp bệnh nhân không cần nhập viện hay không.

Dữ liệu của Đại học Oxford, một khi nó được xuất bản, chắc chắn sẽ giúp cung cấp thông tin cho cuộc tranh luận xung quanh Ivermectin. Nhưng những tranh cãi về phương pháp điều trị hiệu quả đối với COVID-19 có thể sẽ không bao giờ dừng lại.

Tác giả bài viết:

Tiến sĩ Jennifer Margulis là một nhà báo từng đạt giải thưởng và là tác giả sách. Bà đã làm việc trong một chiến dịch vì sự sống của trẻ em Niger ở Tây Phi, dạy văn học hậu thuộc địa cho những học sinh không theo truyền thống ở nội thành Atlanta và xuất hiện trực tiếp trên TV vào khung giờ vàng ở Paris để đấu tranh chấm dứt Chế độ nô lệ trẻ em ở Pakistan. Là cộng tác viên thường xuyên của The Epoch Times, bà đã từng nhận Giải thưởng Fulbright danh giá vào năm 2006.

Hoa Long
Theo The Epoch Times

Bạn bình luận gì về tin này?



BÀI CHỌN LỌC

Ivermectin và COVID-19: Những điều bạn cần biết (Radio)