Fed có tăng lãi suất năm 2023? Có ảnh hưởng đến kinh tế Việt Nam?

Bình luận Nguyễn Sơn • 07:29, 13/12/22

Giúp NTDVN sửa lỗi

Liệu Fed có quyết định tăng lãi suất mạnh trong năm 2023 hay không? Điều này có ảnh hưởng gì đến kinh tế thế giới và Việt Nam?

Hôm 5/1, Cục dự trữ liên bang Hoa Kỳ (Fed) đã công bố Biên bản cuộc họp Uỷ ban Thị trường mở liên bang (FMOC) trong cuộc họp diễn ra vào tháng 12/2022. Kết quả của Biên bản cho thấy Fed sẽ tiếp tục tăng lãi suất và thực thi chính sách tiền tệ thắt chặt cho tới khi đạt được mục tiêu lạm phát 2%.

Fed tiếp tục tăng lãi suất trong năm 2023?

  • Các nhà hoạch định chính sách của Fed tiếp tục dự báo rằng việc tăng lãi suất điều hành là phù hợp và cần được duy trì cho đến khi dữ liệu chắc chắn rằng lạm phát có thể chạm tới mức 2%.
  • Biên bản của FOMC cũng cho thấy rằng một số thành viên Uỷ ban lưu ý rằng kinh nghiệm lịch sử đã cảnh báo việc nới lỏng chính sách tiền tệ quá sớm khiến lạm phát cao, dai dẳng và không thể chấp nhận được.
  • Ngoài ra, không một thành viên nào của FMOC cho rằng việc bắt đầu giảm lãi suất mục tiêu 2023 là phù hợp.
  • Thị trường hiện đang dự báo về khả năng nâng lãi suất tổng số 0,5 – 0,75 điểm phần trăm trước khi hãm lại để đánh giá tác động của những đợt nâng lãi suất lên nền kinh tế. Các nhà đầu tư cũng cho rằng Ngân hàng Trung ương Mỹ sẽ chấp thuận nâng lãi suất 0,25 điểm phần trăm trong cuộc họp lần tới vào ngày 1/2/2023.

Fed đã tăng lãi suất tháng 12/2022

  • Uỷ ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) đã tăng lãi suất thêm 0,5%, đưa phạm vi mục tiêu lên 4,25% đến 4,5%. Quyết định này đã kết thúc 4 đợt tăng 0,75% liên tiếp với những động thái chính sách cứng rắn chưa từng có kể từ những năm 1980.
  • Lãi suất chuẩn tiếp tục tăng lên, chạm mức cao nhất kể từ tháng 12/2007, ngay trước cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và khi Fed đang mạnh tay nới lỏng chính sách để ứng phó với cuộc suy thoái kinh tế tồi tệ nhất kể từ Đại suy thoái. Ở lần này, Fed sẽ tăng lãi suất trong bối cảnh rủi ro suy thoái kinh tế có thể xảy ra vào năm 2023.
  • Ngoài ra, một tín hiệu trong cuộc họp cũng cho thấy giới chức Fed dự kiến sẽ duy trì mức lãi suất cao hơn trong cuộc họp tới và không hạ lãi suất cho đến năm 2024. Theo biểu đồ dot plot, “mức lãi suất tối đa” (terminal rate) dự kiến là 5,1%, tức là sau đó các quan chức mới kết thúc đợt tăng lãi suất. Theo đó, phạm vi lãi suất trong năm tới có thể là 5% đến 5,25%.
  • Chủ tịch Fed cũng nói “số liệu lạm phát tháng 10 và tháng 11 cho thấy một sự suy giảm được mong đợi của tốc độ tăng giá hàng hàng. Nhưng vẫn cần phải có thêm nhiều bằng chứng nữa để có thể tin chắc rằng lạm phát đang giảm xuống một cách bền vững”.
fed tăng lãi suất 2022 fed tăng lãi suất ảnh hưởng đến việt nam fed tăng lãi suất tháng 9 fed tăng lãi suất 27/7 fed tăng lãi suất là gì lịch fed tăng lãi suất fed tăng lãi suất tháng 10 lãi suất fed hôm nay
Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ Jerome Powell phát biểu trong một cuộc họp báo sau cuộc họp của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) tại trụ sở của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ ở Washington, Mỹ, vào ngày 21/09/2022. (Ảnh: Drew Angerer / Getty Images)

Kinh tế Mỹ sẽ về đâu khi FED tăng lãi suất?

  • Các quan chức thuộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang cam kết kiềm chế lạm phát và dự báo về khả năng lãi suất cao sẽ vẫn được duy trì cho đến khi Fed có thêm bước tiến trong kiềm chế lạm phát, theo biên bản cuộc họp chính sách tháng 12/2022 của Fed.
  • “Các thành viên thuộc Fed khẳng định rằng việc duy trì chính sách hạn chế sẽ cần phải được duy trì cho đến khi dữ liệu công bố cho thấy rằng lạm phát vẫn đang trong xu thế giảm đều đặn về mức khoảng 2%. Xét đến việc lạm phát duy trì ở ngưỡng cao dai dẳng, một số thành viên thị trường khẳng định rằng cần phải vô cùng thận trọng với chính sách tiền tệ nới lỏng quá mức”, biên bản cuộc họp nhấn mạnh.
  • “Nhiều thành viên thuộc Fed nhấn mạnh rằng sẽ cần phải truyền tải đi thông điệp rõ ràng rằng việc hãm lại tốc độ nâng lãi suất không phải chỉ báo cho thấy cam kết đảm bảo ổn định giá cả của FOMC đang yếu đi hoặc nó cho thấy quan điểm của FOMC về việc lạm phát đang trong xu thế sụt giảm”, biên bản cuộc họp nhấn mạnh.
  • Nhìn chung, tài liệu này cho thấy các dự báo không mấy lạc quan về sức khỏe của nền kinh tế Mỹ. Quan chức Fed cho rằng tỷ lệ thất nghiệp tại đây sẽ lên 4,6% cuối năm 2023 và giữ nguyên đến năm 2024. Mức này cao hơn đáng kể so với 3,7% hiện tại. Tăng trưởng GDP được dự báo chậm lại, còn 0,5% năm tới, giảm so với 1,2% hồi tháng 9.

  • Các số liệu này có thể làm dấy lên lo ngại của các nhà đầu tư và kinh tế học rằng kinh tế Mỹ sẽ rơi vào suy thoái năm tới. Chủ tịch Fed Jerome Powell tháng trước cũng cho biết Mỹ vẫn có khả năng thoát suy thoái, nhưng xác suất sẽ thấp.

Fed tăng lãi suất ảnh hưởng đến Việt Nam
Nhà giao dịch làm việc trên sàn của Sở giao dịch chứng khoán New York (NYSE) vào ngày 26/08/2022 tại Thành phố New York. Chỉ số trung bình công nghiệp Dow Jones giảm hơn 1000 điểm sau bài phát biểu của Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Jerome Powell rằng Fed sẽ lại tăng lãi suất khi lạm phát tiếp tục tác động đến nền kinh tế Mỹ. (Ảnh: Spencer Platt / Getty Images)

Mục tiêu giảm lạm phát của Fed

Trong buổi họp báo hôm 14/12, Powell khẳng định cơ quan này vẫn chưa tiến gần đến việc chấm dứt quá trình nâng lãi. "Chúng tôi sẽ không cân nhắc giảm lãi cho đến khi tự tin rằng lạm phát đang hướng về 2% một cách bền vững. Dù vậy, để phục hồi sự ổn định giá cả, thỉnh thoảng chúng tôi sẽ giữ nguyên lãi suất", ông nói.

Tháng 9 vừa qua, chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân cốt lõi (core PCE) – thước đo giá cả ưa thích của Fed – tăng 5,1% so với cùng kỳ 2021, cao gấp nhiều lần so với mục tiêu 2% của các quan chức Fed. Mức đỉnh 40 năm hiện nay là 5,3% được thiết lập vào tháng 2/2022.

Fed “chiến đấu” với lạm phát bằng cách thắt chặt các điều kiện tài chính (như lãi suất tăng, giá cổ phiếu giảm và đồng USD tăng giá) để khiến nền kinh tế chậm lại. Bất kỳ sự thay đổi nào trong chính sách của Fed, thậm chí không phải là các hành động nâng hạ lãi suất cụ thể mà chỉ là những thay đổi trong phương hướng, cũng ảnh hưởng sâu rộng đến thị trường.

Những tin tức tồi tệ hơn nữa vẫn đang chờ đợi phố Wall
Nhà giao dịch làm việc trên sàn của Sở Giao dịch Chứng khoán New York (NYSE) vào ngày 16/09/2022 tại Thành phố New York, Mỹ. (Ảnh: Spencer Platt / Getty Images)

Chưa sẵn sàng xoay trục chính sách tiền tệ Mỹ

  • “FOMC vẫn còn rất thận trọng với các rủi ro lạm phát… Những đợt tăng lãi suất đang diễn ra trong tầm mục tiêu sẽ là phù hợp để đạt tới một vị thế chính sách tiền tệ đủ thắt chặt để đưa lạm phát về mức 2% dần theo thời gian”, Fed nói trong tuyên bố sau cuộc họp. Tuyên bố này được đánh giá là không có nhiều điểm khác biệt so với tuyên bố mà Fed đã đưa ra trong cuộc họp tháng 11.
  • “Tóm lại, tuyên bố của Fed và những dự báo kinh tế mà Fed đưa ra ngày hôm nay nói lên một câu chuyện đơn giản nhưng thuyết phục. Đó là: Fed chưa sẵn sàng cho việc ‘xoay trục’ chính sách tiền tệ một cách đáng kể cho tới khi họ thấy có bằng chứng bền vững và chắc chắn về sự đảo ngược của các áp lực lạm phát”, chiến lược gia trưởng Karl Schamotta của Corpay nói với hãng tin Reuters.
  • Dự báo mới của Fed cho thấy lãi suất quỹ liên bang năm 2024 thấp hơn mức dự kiến của năm 2023. Tuy nhiên, ông Powell nói rằng “trọng tâm của chúng tôi hiện nay thực sự là đưa vị thế chính sách tiền tệ lên một mức đủ thắt chặt để đảm bảo lạm phát sẽ hạ về mức mục tiêu theo thời gian, chứ chưa phải là cắt giảm lãi suất”. Ông nói thêm rằng bất kỳ cuộc thảo luận nào về cắt giảm lãi suất sẽ chỉ diễn ra khi các quan chức Fed tin tưởng rằng lạm phát đang thực sự đi xuống.

Chứng khoán Mỹ tụt điểm sau khi Fed nâng lãi suất

  • Thị trường chứng khoán Mỹ giảm điểm trong phiên giao dịch ngày thứ Tư (14/12), khi Cục Dự trữ Liên bang (Fed) tăng lãi suất và dự kiến tiếp tục tăng trong năm 2023 để chống lạm phát. Giá dầu thô tăng 2 USD/thùng sau khi có dự báo về sự phục hồi của nhu cầu tiêu thụ dầu trong năm sau.
  • Lúc đóng cửa, chỉ số Dow Jones mất 142,29 điểm, tương đương giảm 0,42%, còn 33. 966,35 điểm. Chỉ số S&P 500 giảm 0,61%, còn 3.995,32 điểm. Chỉ số Nasdaq trượt 0,76%, còn 11.170,89 điểm.
  • Cả ba chỉ số cùng chạm đáy của phiên sau khi Chủ tịch Fed Jerome Powell phát tín hiệu rằng cần có thêm nhiều dữ liệu kinh tế trước khi Fed có thể thực sự thay đổi cái nhìn về lạm phát. Ở đáy phiên, Dow Jones mất tới hơn 400 điểm, sau khi lập đỉnh của phiên với mức tăng gần 300 điểm trước đó.
  • “Cuộc đua” tăng lãi suất để chống lạm phát của các ngân hàng trung ương trên toàn cầu năm nay đang đẩy nền kinh tế thế giới tới bờ vực suy thoái, đồng thời gây áp lực lớn đối với giá các tài sản rủi ro như cổ phiếu. Cả ba chỉ số chính của chứng khoán Mỹ đều đang tiến tới năm giảm đầu tiên kể từ năm 2018, với mức giảm phần trăm cả năm lớn nhất từ khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008.
  • Nếu tính từ đầu năm, S&P 500 hiện đã giảm 16,7%; Dow Jones giảm gần 7,2%, và Nasdaq tụt 30% - theo dữ liệu từ TradingView.

Chứng khoán toàn cầu rung lắc

  • Thị trường châu Á cũng ảnh hưởng sau thông tin tăng lãi suất từ Mỹ khi mở cửa phiên sáng 15-12 (giờ địa phương). Chỉ số S&P/ASX 200 giảm 0,19%. Chỉ số Kospi tại Hàn Quốc cũng giảm 0,44%. Chỉ số Stoxx 600 của châu Âu cũng giảm 0,02% sau khi tăng 1,3% trong phiên trước đó.
  • Bà Quincy Krosby, chiến lược gia trưởng toàn cầu tại Công ty LPL Financial (Mỹ), cho biết: "Lãi suất tăng 0,5 điểm % như dự kiến không phải là nguyên nhân gây ra tình trạng bán tháo trên thị trường. Thay vào đó, nhà đầu tư kỳ vọng rằng FED sẽ giữ nguyên lãi suất trong suốt năm 2023 và không bắt đầu cắt giảm lãi suất cho đến năm 2024".
  • Trong khi đó, đồng USD đã giảm giá sau thông báo của FED trong bối cảnh thị trường cân nhắc về triển vọng tăng trưởng ảm đạm của nền kinh tế lớn nhất thế giới.
  • Chỉ số US Dollar Index (DXY) đo lường biến động đồng bạc xanh với 6 đồng tiền chủ chốt (EUR, JPY, GBP, CAD, SEK, CHF) giảm 0,36%, xuống mốc 103,62. Giá vàng thế giới được giao dịch quanh ngưỡng 1.800 USD/ounce trong phiên giao dịch sáng 15-12.

Việc Fed tăng lãi suất ảnh hưởng đến Việt Nam?

Việc Fed tăng lãi suất có khả năng ảnh hưởng lớn đến kinh tế thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng.

Thị trường tài chính thế giới thường tự cân bằng với tỷ giá và lãi suất tại mỗi quốc gia, cùng với những luồng giao thương vô cùng phức tạp. Vì vậy, khi Mỹ, quốc gia quyết định “vận mệnh” của đồng tiền quyền lực nhất thế giới tăng lãi suất, về mặt nguyên tắc dòng tiền từ các quốc gia khác sẽ đổ về Mỹ. Để giảm việc “chảy máu” này, NHTW các nước buộc phải tăng lãi suất để thị trường tài chính của mình đủ hấp dẫn để giữ dòng tiền ở lại.

Ngay cả Nhật Bản, dù vẫn duy trì chính sách lãi suất thấp, đã phải bán tháo USD để nâng đỡ đồng Yên sau động thái nâng lãi suất liên tiếp của Fed.

Khi Fed tiếp tục tăng lãi suất, dòng tiền trên thế giới sẽ đổ về Mỹ và đồng USD tăng giá. Điều khó khiến ngoại tệ trở lên khan hiếm với nhiều nền kinh tế trong đó có Việt Nam. Như vậy tỷ giá sẽ tiếp tục tăng và đồng tiền Việt Nam mất giá thêm.

Điều này tiếp tục ảnh hưởng đến lạm phát và khả năng trả nợ của nền kinh tế, gây áp lực lớn đặc biệt là ngân sách.

Lãi suất FED là gì?

  • Lãi suất mà Fed điều chỉnh, tiếng Anh là Federal Fund Rate, chính là mức lãi suất mà các NHTM vay tiền lẫn nhau, được gọi là lãi suất liên ngân hàng. Loại lãi suất này có kỳ hạn rất ngắn, thường là qua đêm, khi các ngân hàng cần tiền để đảm bảo tỷ lệ dự trữ tiền mặt tối thiểu mà Fed quy định.
  • Thực ra Fed không có quyền quyết định mức lãi suất cho vay giữa hai ngân hàng, nhưng một khi đưa ra thông điệp về mức lãi suất, cơ quan này có các công cụ khác nhau để đưa mức lãi suất về con số mục tiêu. Sức mạnh và uy tín của Fed trong hơn 1 thế kỷ qua khiến thị trường có cơ sở để tin vào khả năng điều tiết thị trường của Fed.
  • Lãi suất được coi là chi phí đi vay. Khi lãi suất tăng, đồng tiền sẽ trở nên khan hiếm trong hệ thống ngân hàng. Để đảm bảo được nguồn vốn cho hoạt động kinh doanh – chủ yếu là cấp tín dụng, NHTM phải thu hút dòng tiền nhàn rỗi bằng cách tăng lãi suất tiền gửi từ khách hàng.
  • FED được xem là tổ chức tài chính quyền lực nhất thế giới, đây chính là nơi được in tiền USD. Các chính sách tiền tệ của FED không những chỉ ảnh hưởng đến nền kinh tế Mỹ mà còn rất nhiều quốc gia khác trên toàn thế giới.
  • Đây là một công cụ mà Fed sử dụng để kiểm soát tăng trưởng kinh tế Mỹ và là chuẩn mực cho lãi suất thẻ tín dụng, thế chấp, vay ngân hàng và nhiều thứ khác. Mức lãi suất này sẽ làm nền tảng và bất kỳ thay đổi nào trong fed rate đều gây ra biến động đáng kể trên thị trường tài chính, đặc biệt là đồng đô la Mỹ.

Xem thêm:

 

Bạn bình luận gì về tin này?

Kinh tế Tin kinh tế


BÀI CHỌN LỌC

Fed có tăng lãi suất năm 2023? Có ảnh hưởng đến kinh tế Việt Nam?