Vì sao Bắc Kinh ráo riết thúc đẩy sử dụng e-CNY trong Thế vận hội mùa đông?

Bình luận Trà Nguyễn • 11:59, 17/12/21

Giúp NTDVN sửa lỗi

Khác với các nền dân chủ, các chế độ độc tài thường sử dụng Thế vận hội như một công cụ để phô trương thanh thế, lôi kéo sự đồng thuận, khẳng định sự tồn tại hợp pháp… Tóm lại những gì họ làm là để củng cố quyền lực tối thượng của tập đoàn chính trị đang thống trị quốc gia. Trung Quốc thậm chí còn đang toan tính nhiều hơn thế với Thế vận hội mùa đông ở Bắc Kinh. Một cơ hội vàng để quốc tế hóa đồng e-CNY của họ.

Bắc Kinh có một chiến lược rõ ràng trong việc thúc đẩy đồng nhân dân tệ kỹ thuật số (e-CNY) nhân dịp Thế vận hội mùa đông sắp tới. Các chuyên gia tin rằng động thái này nhằm để thay thế vai trò quốc tế hoá của đồng USD, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh, khả năng chi phối trên toàn cầu của Bắc Kinh.

Thế vận hội mùa đông sắp tới của Bắc Kinh thúc đẩy đồng nhân dân tệ kỹ thuật số, các chuyên gia tin rằng động thái của Bắc Kinh là nhằm để hệ thống tài chính toàn cầu chi phối bởi đồng đô la, qua đó nâng cao khả năng cạnh tranh chiến lược toàn cầu của Bắc Kinh. Các chuyên gia chỉ ra chỉ ra rằng công nghệ tài chính của Trung Quốc hiện đã đi trước Hoa Kỳ. Hoa Kỳ nên cạnh tranh với Bắc Kinh và giành chiến thắng bằng khả năng sáng tạo của mình.

Tình trạng triển khai e-CNY trước Thế vận hội mùa đông

Tờ Financial Times dẫn lời những người quen thuộc với vấn đề này đưa tin hồi tháng trước rằng Bắc Kinh đã gây áp lực lên một số công ty Mỹ để cài đặt một hệ thống cho phép người tiêu dùng thanh toán sản phẩm của họ bằng đồng e-CNY trước khi Thế vận hội Mùa đông Bắc Kinh khai mạc. Trong đó có các công ty lớn của Mỹ, chẳng hạn như McDonald's, Nike và Visa.

A woman walks in front of a digital painting by Chinese artist Liu Gang (back) at a crypto art exhibition entitled Virtual Niche: Have You Ever Seen Memes in the Mirror?, one of the world's first physical museum shows of blockchain art, ahead of its opening in Beijing on March 26, 2021. - RESTRICTED TO EDITORIAL USE - MANDATORY MENTION OF THE ARTIST UPON PUBLICATION - TO ILLUSTRATE THE EVENT AS SPECIFIED IN THE CAPTION (Photo by NICOLAS ASFOURI / AFP) / RESTRICTED TO EDITORIAL USE - MANDATORY MENTION OF THE ARTIST UPON PUBLICATION - TO ILLUSTRATE THE EVENT AS SPECIFIED IN THE CAPTION / RESTRICTED TO EDITORIAL USE - MANDATORY MENTION OF THE ARTIST UPON PUBLICATION - TO ILLUSTRATE THE EVENT AS SPECIFIED IN THE CAPTION (Photo by NICOLAS ASFOURI/AFP via Getty Images)
Một người phụ nữ đi trước bức tranh kỹ thuật số của nghệ sĩ Trung Quốc Liu Gang (phía sau) tại một cuộc triển lãm nghệ thuật tiền điện tử ở Bắc Kinh vào ngày 26/3/2021. (Ảnh: NICOLAS ASFOURI / AFP qua Getty Images)

Theo Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC), mặc dù Bắc Kinh chưa ấn định thời gian chính thức triển khai e-CNY, hơn 140 triệu người đã tải xuống phần mềm ví điện tử lưu trữ đồng e-CNY và 10 triệu thương gia đã sẵn sàng chấp nhận đồng tiền này. Hiện tại, máy đọc thẻ tại các cửa hàng, cục thuế và ga tàu điện ngầm đã ghi nhận được 150 triệu giao dịch e-CNY, trị giá gần 10 tỷ USD.

Cho đến nay, mặc dù đã có một số doanh nghiệp nhà nước sử dụng e-CNY để trả lương cho nhân viên, nhưng hầu hết e-CNY mới được sử dụng trong cuộc thí nghiệm tài trợ bởi PBOC và các cơ quan chính phủ. Không có bằng chứng đáng kể nào cho thấy mọi người đang cạnh tranh để sử dụng e-CNY.

Một báo cáo của McKinsey vào tháng 10 đã chỉ ra rằng e-CNY là một ví dụ về cách đồng tiền do PBOC phát hành "chỉ được chấp nhận ở mức độ vừa phải". Tỷ lệ chấp nhận vẫn không đáng kể so với hơn 2 tỷ người dùng hoạt động hàng tháng được WeChat Pay và Alipay báo cáo.

Mục tiêu: e-CNY làm suy yếu USD

David Wertime, giám đốc điều hành mảng Trung Quốc của truyền thông về công nghệ "Protocol", tin rằng có 4 lý do để Bắc Kinh phát hành e-CNY:

  • Thứ nhất, hệ thống ngân hàng quốc doanh của Trung Quốc rất bảo thủ và không thân thiện với khách hàng. Về cơ bản là rất khó cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận được các khoản vay từ hệ thống NHTM.
  • Thứ hai, Trung Quốc không có hệ thống chấm điểm tín dụng của Mỹ như FICO. Mặc dù PBOC có một hệ thống như vậy, nhưng điều đó thật khủng khiếp vì PBOC không độc lập và mục tiêu của nó hết sức chính trị. Trung Quốc cần phải có một phương pháp khác để đánh giá tín dụng của các cá nhân.
  • Thứ ba, điện thoại thông minh hiện đang rất phổ biến ở Trung Quốc và có thể kết nối với Internet hoặc Intranet ở Trung Quốc.
  • Thứ tư, Trung Quốc có rất nhiều tiền mặt lưu trữ trong dân cư. ĐCSTQ muốn kiểm soát và nắm giữ nguồn lực này.

"Do đó, [Trung Quốc] có tất cả các điều kiện để môi trường công nghệ tài chính vượt qua Hoa Kỳ, quốc gia có phần cứng tài chính phát triển hơn nhưng cũ hơn", ông Wataum nói.

kết quả xổ số miền bắc, miền nam, miền trung (KQXS)
Hiện tại, USD là đồng tiền được sử dụng phổ biến nhất trong các giao dịch trong mạng lưới ngân hàng toàn cầu, đồng EUR là đối thủ cạnh tranh thực sự duy nhất của nó. Mặc dù nền kinh tế của Trung Quốc có quy mô tương đương với Mỹ hoặc châu Âu, nhưng rất ít giao dịch quốc tế được thực hiện bằng đồng CNY. (Ảnh: Philippe Lopez / AFP / Getty Images)

Ông Lu Xiaomeng, Giám đốc Khoa học Địa chất và Công nghệ của Eurasia Group, tin rằng có nhiều động cơ đằng sau việc Bắc Kinh thúc đẩy e-CNY, nhưng điều quan trọng nhất là tăng cường khả năng cạnh tranh toàn cầu của Bắc Kinh.

"Một nhóm học giả và một số cựu giám đốc ngân hàng ở Trung Quốc tin rằng sự ra đời của tiền tệ kỹ thuật số của ngân hàng trung ương tại các nền kinh tế lớn trên toàn cầu là không thể tránh khỏi. Công cụ tài chính này sẽ đóng một vai trò rất quan trọng trong cạnh tranh kinh tế quốc tế và thương mại kỹ thuật số ... Do đó, họ tin tưởng rằng e-CNY là một cách tốt để bảo vệ chủ quyền tiền tệ và an ninh tài chính của Trung Quốc có thể nâng cao khả năng cạnh tranh chiến lược toàn cầu của Trung Quốc", ông Xiaomeng nói.

Mặc dù USD vẫn là đồng tiền thanh toán chủ chốt trong các hoạt động tài chính quốc tế, Rebecca Liao, đồng sáng lập kiêm phó chủ tịch điều hành dự án blockchain SKUChain, cho rằng Bắc Kinh đã bắt đầu gây áp lực lên các đối tác thương mại châu Á. Bắc Kinh buộc đối tác của mình phải dùng CNY để thanh toán, và mọi người thấy rằng việc thanh toán như vậy thuận tiện hơn so với dùng USD, mặc dù chi phí có cao hơn một chút.

Rebecca Liao cho biết: "Thanh toán xuyên biên giới bằng USD vẫn còn rất khó khăn, đặc biệt là ở châu Á. Do đó, Trung Quốc đã phát hiện ra rằng nhiều công nghệ mới ban đầu không được áp dụng vì chi phí mà vì sự tiện lợi".

Rebecca Liao nói rằng Bắc Kinh không chỉ bắt đầu mở rộng ý tưởng này thông qua thanh toán xuyên biên giới với các đối tác châu Á, mà còn yêu cầu "Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực" sử dụng e-CNY làm đồng tiền cơ sở. Nếu thỏa thuận đạt được thông qua điều khoản này, đây sẽ là một chiến thắng lớn cho e-CNY ở nước ngoài.

"Đồng e-CNY là để đạt được mục tiêu địa chính trị là củng cố vị thế an ninh tài chính, làm suy yếu cơ sở hạ tầng kinh tế toàn cầu cho đến nay vẫn bị các lợi ích của Mỹ chi phối”, Rebecca Liao nói.

Tiền kỹ thuật số có thể thay đổi cách các chính phủ theo dõi và quản lý nền kinh tế; nó có thể cung cấp các dịch vụ tài chính cho người nghèo trên thế giới và làm rung chuyển các ngân hàng, thị trường ngoại hối và tiền điện tử khác trong quá trình này. Nhưng thế giới chưa từng có cuộc thử nghiệm chính thức nào về các loại tiền tệ kỹ thuật số pháp định như của Bắc Kinh. Mỹ chưa đưa ra bất kỳ tuyên bố rõ ràng nào về vấn đề này.

Cách Hoa Kỳ nên phản ứng

Rebecca Liao nói rằng công nghệ tài chính của Trung Quốc hiện đã đi trước Hoa Kỳ, nhưng phản ứng của Hoa Kỳ không nên là từ chối các sản phẩm của Trung Quốc hoặc hạn chế Trung Quốc, mà là “cạnh tranh với nó và giành chiến thắng”.

Bà nói: "Tôi nghĩ cách đúng đắn là trau dồi sự đổi mới; điều mà Hoa Kỳ luôn rất giỏi.” Bà hy vọng rằng các nhà hoạch định chính sách Mỹ có thể giao tiếp với các nhà đổi mới trong lĩnh vực công nghệ tài chính và hiểu được các xu hướng công nghệ tài chính dẫn dắt tăng trưởng kinh tế và năng lượng.

Ông Lu Xiaomeng tin rằng Hoa Kỳ không nên chỉ nhìn vào Trung Quốc, mà nên nhìn vào các nước khác.

"Nếu bạn nhìn vào thực tiễn của các quốc gia khác trên thế giới, có nhiều quốc gia khác nhau, chẳng hạn như Singapore, Hồng Kông và các cơ quan quản lý bảo thủ hơn, chẳng hạn như Nhật Bản và Hàn Quốc. Họ đang áp dụng một số biện pháp và phương pháp quản lý để thúc đẩy sự phát triển của lĩnh vực này".

Lo ngại bị xâm phạm quyền riêng tư cá nhân

Khi Trung Quốc tăng cường ra mắt e-CNY, một số người lo ngại rằng chính phủ sẽ theo dõi mọi giao dịch, không chỉ giao dịch của người Trung Quốc mà còn cả giao dịch của các công ty nước ngoài ở Trung Quốc, điều này có thể làm tăng sự thuận tiện cá nhân nhưng đồng thời cũng xói mòn quyền riêng tư cá nhân.

Ba công ty internet thống trị của Trung Quốc, Baidu (một công cụ tìm kiếm), Alibaba (thương mại điện tử) và Tencent (nhắn tin và chơi game), được gọi chung là BAT, đều cảm thấy sự phẫn nộ của chính phủ. (Ảnh: NTDVN tổng hợp)
“Các cơ quan quản lý ở Trung Quốc sẽ tiếp tục xem xét kỹ lưỡng các công ty trong lĩnh vực Internet, công nghệ cùng một loạt vấn đề liên quan, chẳng hạn như danh sách ở nước ngoài, bảo mật dữ liệu, quyền riêng tư của người tiêu dùng, các hành vi chống cạnh tranh và những điều bất thường trong sáp nhập doanh nghiệp”. (Ảnh: NTDVN tổng hợp)

Khi mọi người sử dụng nền tảng thanh toán kỹ thuật số, họ đã lo lắng rằng các công ty công nghệ lớn thu thập thông tin cá nhân của họ và sử dụng thông tin này để kiếm lợi nhuận.

Michael Cunningham, một học giả thỉnh giảng tại Trung tâm Nghiên cứu Châu Á của Quỹ Di sản, một tổ chức tư vấn của Mỹ, đã làm việc và nghiên cứu ở Trung Quốc trong một thời gian dài. Khi nói về kinh nghiệm của mình khi sử dụng các nền tảng thanh toán kỹ thuật số ở Trung Quốc, ông nói: một vấn đề lớn hơn là hai công ty đó, Tencent và Alibaba, biết nơi bạn trả tiền ... Họ có thể sử dụng dữ liệu lớn. Nếu họ thực sự muốn, họ có thông tin của bạn, vì vậy đây là một vấn đề bảo mật thông tin. Mọi thói quen sinh hoạt, nơi bạn mua cà phê, nơi mua hàng tạp hóa, bạn đi siêu thị nào, và bạn đi những nơi nào? Giải trí địa phương, nhà hàng bạn thường đến, tất cả họ đều biết".

Kong Shangming cho biết trong 6 - 8 tháng qua, tài khoản WeChat Pay của ông không thể được sử dụng bình thường ở Trung Quốc.

"Bởi vì họ bắt đầu yêu cầu tôi cung cấp thêm thông tin cá nhân, chẳng hạn như tất cả tiền của tôi, nguồn gốc của từng xu. Tôi không biết đây là do tôi là người nước ngoài hay một số yếu tố khác ... Tôi không cung cấp thông tin này. Do không cung cấp thông tin, tôi cũng không có cách nào sử dụng ứng dụng này của họ nữa", Kong Shangming nói.

Vào tháng 7 năm nay, một số Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ đã thúc giục Ủy ban Olympic và Paralympic Hoa Kỳ cấm các vận động viên Hoa Kỳ sử dụng e-CNY trong Thế vận hội mùa đông Bắc Kinh với lý do e-CNY có thể được sử dụng để giám sát chính thức.

Tuyên bố chính thức của Bắc Kinh là e-CNY áp dụng thiết kế "ẩn danh có thể kiểm soát", ủng hộ nguyên tắc "ẩn danh nhỏ và số lượng lớn có thể truy nguyên theo luật". Các thương gia phải chấp nhận việc thông tin của họ phải tiết lộ giao dịch cho "bên thứ ba duy nhất" là PBOC nếu sử dụng e-CNY.

Reuters đưa tin vào tháng 4 năm nay rằng PBOC đã tuyên bố trước công chúng rằng e-CNY chỉ dành cho các chức năng dự phòng và bổ sung, và sẽ không cạnh tranh với Alipay hoặc WeChat Pay. Ý định của chính phủ là làm suy yếu sự thống trị của hai phương thức thanh toán này.

Kong Shangming nói rằng những người bạn Trung Quốc nói với ông ấy, "Mặc dù họ đã sử dụng [e-CNY], nhưng họ không hoàn toàn chắc chắn về sự khác biệt giữa nó với WeChat hay Alipay".

Kong Shangming nói rằng ông cảm thấy rằng chính quyền Bắc Kinh có thể dùng e-CNY để loại bỏ các nền tảng tư nhân kiểm soát tiền tệ hoặc có thông tin cá nhân của người Trung Quốc.

"Nếu chính phủ [Bắc Kinh] muốn biết thông tin về việc tiêu dùng tiền kỹ thuật số của tôi, bây giờ họ có thể đến Tencent và Alibaba để hỏi. Sau đó, nếu họ sử dụng tiền kỹ thuật số, chính phủ không cần hỏi ai, họ trực tiếp có luôn”, ông Shangming cho biết.

Trà Nguyễn

Theo Secret China

Bạn bình luận gì về tin này?



BÀI CHỌN LỌC

Vì sao Bắc Kinh ráo riết thúc đẩy sử dụng e-CNY trong Thế vận hội mùa đông?