Làm gì nếu pin lithium-ion bắt lửa?

Giúp NTDVN sửa lỗi

Một vụ hỏa hoạn bùng phát tại một khu dân cư ở quận Thổ Thành, thành phố Tân Bắc, Đài Loan, đã xảy ra một vụ hỏa hoạn khiến 3 người thiệt mạng. Nguyên nhân được cho là do pin lithium đang sạc đã phát nổ gây ra hỏa hoạn. Trong những năm gần đây, các sản phẩm điện tử tiêu dùng đã trở nên phổ biến, và phạm vi ứng dụng của pin lithium ngày càng rộng. Vậy bạn biết những sản phẩm nào chứa pin lithium không? Khi sạc pin có những hành vi không nên làm là gì? Nếu không may xảy ra hỏa hoạn thì cần phải làm gì?

Pin lithium là gì?

Pin lithium-ion (gọi tắt là pin lithium) là pin thứ cấp. Nhờ những ưu điểm như kích thước nhỏ, dung lượng cao và không bị hiện tượng "nhớ pin", pin lithium được sử dụng làm nguồn điện cho rất nhiều sản phẩm công nghệ 3C (*) và gia dụng, bao gồm điện thoại, máy tính xách tay, máy tính bảng, máy ảnh, sạc dự phòng, quạt cầm tay di động, xe máy và ô tô điện, v.v. Tuy nhiên, do chất điện phân bên trong pin dễ cháy, nên việc sử dụng các sản phẩm có chứa pin lithium cần phải đặc biệt chú ý đến vấn đề an toàn.

(*) Sản phẩm công nghệ 3C là viết tắt của Máy tính (Computers), Thiết bị thông tin (Communications), và Thiết bị điện tử (consumer electronics).

Tại sao pin lithium lại bắt lửa?

Khi nhiệt độ của pin lithium tiếp tục tăng trong quá trình sử dụng, nó sẽ gây ra các chuỗi hiệu ứng tỏa nhiệt khác, khiến pin tự nóng lên và nhiệt độ sẽ tăng nhanh dẫn đến cháy và nổ, gọi là hiện tượng thoát nhiệt.

Những tình huống nào có thể gây ra hiện tượng thoát nhiệt?

Một là phản ứng bên trong do nạp pin không đúng cách, chẳng hạn như sạc quá mức (điện áp sạc quá cao), xả quá mức và đoản mạch bên ngoài. Một tình huống khác là khi pin chịu tác động của ngoại lực như va đập, đâm thủng hoặc nghiền nát sẽ gây ra hiện tượng đoản mạch tức thời một phần bên trong pin và tạo ra các điểm nóng ở nhiệt độ cao.

Nguy cơ tiềm ẩn của việc sạc pin lithium khi ngủ

Theo hướng dẫn của Công ty Điện lực Đài Loan, khi đi ngủ hoặc đi ra ngoài, trước hết các sản phẩm hoặc thiết bị điện 3C phải được rút khỏi nguồn sạc. Ngoài việc xử lý kịp thời các trường hợp khẩn cấp còn có thể tránh tình trạng sạc quá mức và ảnh hưởng đến tuổi thọ của pin.

Công ty Điện lực Đài Loan đã liệt kê 7 nguyên tắc khi sạc pin

    1. Tránh sạc pin khi không có người theo dõi hoặc khi đang ngủ vào ban đêm.
    2. Thực hiện sạc pin theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
    3. Không để các vật liệu dễ cháy xung quanh khi sạc pin.
    4. Không sạc pin ở nơi có độ ẩm cao hoặc nhiệt độ cao.
    5. Nên sử dụng dây sạc của nhà sản xuất, vì hiệu suất và độ an toàn thường tốt hơn.
    6. Cần thay thế dây sạc nếu nhận thấy dây bị hư hỏng, mòn.
    7. Nếu phát hiện pin có mùi lạ hoặc bị phồng lên, phải ngay lập tức ngắt khỏi nguồn điện.

Ngoài ra, Sở Cứu hỏa thành phố Đài Bắc khuyến cáo rằng, khi sạc các sản phẩm 3C, bạn nên tránh sạc dưới ánh nắng trực tiếp, nhiệt độ cao hoặc gần các vật dễ cháy, đặc biệt là trên giường. Nếu bạn lo lắng về một tai nạn, bạn có thể cho nó vào một cốc.

Sở cứu hỏa thành phố Đài Bắc khuyến cáo rằng khi sử dụng pin lithium, nên mua các sản phẩm của hãng sản xuất hoặc đã được cơ quan có thẩm quyền chứng nhận, và vận hành theo hướng dẫn của nhà sản xuất, sử dụng pin và dây sạc chuyên dụng.

Khi không sử dụng pin trong thời gian dài, nên lấy pin ra và đặt ở nơi khô ráo, thoáng mát để tránh tiếp xúc giữa pin và các vật kim loại để tránh đoản mạch. Nếu phát hiện pin bị biến dạng, phồng, rỉ sét hoặc quá nóng thì hãy ngừng sử dụng.

Nên làm gì nếu pin lithium nhỏ bốc cháy?

Sở Cứu hỏa thành phố Đài Bắc cho biết, khi pin lithium loại nhỏ như điện thoại di động, máy tính xách tay, sạc dự phòng bốc cháy, thì có thể sử dụng bình chữa cháy bột khô để dập lửa, tuy nhiên, nếu pin lithium nhỏ đang cháy có thể bị ngâm trực tiếp trong thùng nước nhỏ, hiệu quả chữa cháy sẽ tốt hơn.

Làm thế nào để xử lý các đám cháy ở pin lithium cỡ lớn như xe điện?

Nếu pin lithium lớn như xe máy điện hoặc xe ô tô điện bốc cháy, cần một lượng lớn nước để liên tục tiêu tan và làm mát pin nhằm giảm thiểu và ngăn chặn sự thoát nhiệt của lõi pin. Các bình chữa cháy thông thường khó có thể được dập tắt hoàn toàn đám cháy. Nên gọi 114 ngay lập tức. Sử dụng chăn chữa cháy (hay còn gọi là chăn chống cháy) phủ lên xe cũng có thể ngăn chặn lửa cháy lan một cách hiệu quả.

Đồng thời, khi ắc quy lithium của xe điện trên xe điện phát sinh hiện tượng mất kiểm soát nhiệt và tự bốc cháy, có thể tạo ra các khí độc hại, gây nguy hiểm cho hệ hô hấp và da. Vì vậy, khi xảy ra sự cố, cần nhanh chóng di chuyển ra xa khỏi thân xe và đứng ngược gió. Ngoài ra, do xe điện không có tiếng ồn như xe thông thường, để tránh nguy cơ va chạm thứ cấp, cũng không nên đứng ở phía trước xe.

Làm thế nào để tái chế pin lithium?

Khi vứt bỏ pin lithium, các pin này vẫn có thể còn lưu lượng điện dư, nếu vứt bừa bãi sẽ có nguy cơ gây hỏa hoạn và ô nhiễm môi trường. Do đó, các pin thải nên được đưa đến các cơ sở thu gom đồ cũ, hoặc liên hệ với các công ty sản xuất thiết bị 3C để được xử lý.

Theo The Epoch Times
Lý Ngọc biên dịch



BÀI CHỌN LỌC

Làm gì nếu pin lithium-ion bắt lửa?