Iran yêu cầu 'nhượng bộ kinh tế đầy đủ' để quay lại thỏa thuận hạt nhân

Giúp NTDVN sửa lỗi

Iran yêu cầu các cường quốc thế giới cho phép họ tiếp tục bán dầu thô, khi các cuộc đàm phán tiếp tục hôm 27/12 về việc cứu vãn thỏa thuận hạt nhân năm 2015 mà chính quyền ông Trump đã rút khỏi.

Ngoại trưởng của Iran là ông Hossein Amirabdollahian chuyển trọng tâm đàm phán về các lệnh trừng phạt kinh tế và yêu cầu dỡ bỏ mọi lệnh cấm vận đối với dầu mỏ của Iran. Ông ấy muốn đạt được một điểm "nơi dầu Iran được bán dễ dàng và không có bất kỳ rào cản nào và tiền của nó sẽ đến tài khoản ngân hàng của Iran", Ngoại trưởng Amirabdollahian nói khi ở Tehran. Vì dầu mỏ vẫn là huyết mạch của nền kinh tế Iran, ông Amirabdollahian cho biết, nước này muốn “được hưởng các nhượng bộ kinh tế đầy đủ theo thỏa thuận hạt nhân”.

Ông nói: “Đảm bảo và xác minh (về việc gỡ bỏ các lệnh trừng phạt) là một trong những chủ đề mà chúng tôi tập trung vào”.

Vòng đàm phán thứ tám hiện đang diễn ra tại Vienna. Vòng đàm phán này được triệu tập khi nhà đàm phán Iran đã trở lại, sau khi rời đi để tham khảo ý kiến ​​với các nhà lãnh đạo của chế độ. Tổng thống Iran là ông Ebrahim Raisi muốn các quốc gia phương Tây dỡ bỏ các lệnh trừng phạt trước khi tiến tới thỏa thuận hạt nhân.

Thỏa thuận hạt nhân Iran có tên chính thức là Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung (Joint Comprehensive Plan of Action - JCPOA), được ký kết vào năm 2015. Theo đó, Iran đã đồng ý dỡ bỏ chương trình hạt nhân của mình và cho phép các thanh tra viên quốc tế tiếp cận các địa điểm hạt nhân ở nước này. Iran đã ký JCPOA với Trung Quốc, Pháp, Nga, Vương quốc Anh, Hoa Kỳ và Đức.

Tổng thống Trump vào năm 2018 đã rút Hoa Kỳ khỏi hiệp ước JCPOA, với lý do lãnh đạo Iran không duy trì các yêu cầu quan trọng khi quốc gia Trung Đông này ra sức củng cố sức mạnh quân sự. Năm 2017, chế độ Hồi giáo tuyên bố tăng 150% ngân sách quân sự của mình. Ngoài ra, ông Trump cũng chỉ trích lãnh đạo Iran vì tài trợ cho các nhóm khủng bố như Hamas, Hezbollah và Houthis.

Hơn nữa, tình báo Israel đã phát hiện ra các tài liệu bí mật cho thấy, Iran chưa bao giờ ngừng phát triển vũ khí hạt nhân.

Các lệnh trừng phạt của ông Trump đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế Iran, dẫn đến các cuộc nổi dậy phổ biến chống lại chế độ. Thêm vào đó, các công ty dầu mỏ quốc tế đã hủy bỏ các giao dịch với Tehran. Xuất khẩu dầu thô của Iran giảm từ mức gần 2,8 triệu thùng/ngày xuống mức thấp nhất là 200.000 thùng/ngày.

Tổng thống Dân chủ Mỹ Joe Biden đã tuyên bố sẽ quay trở lại thỏa thuận JCPOA - được ký kết dưới thời Obama - miễn là Iran tiếp tục duy trì những cam kết của mình trong thỏa thuận này.

Đối với các cuộc đàm phán hiện tại, các nhà ngoại giao châu Âu được cho là cảm thấy mệt mỏi với sự chậm trễ liên tục và sự không tuân thủ của Iran. Họ đồng thời bày tỏ lo ngại về việc kết thúc thành công kịp thời các cuộc đàm phán đang diễn ra.

Sau phiên khai mạc, nhà ngoại giao Liên minh châu Âu (EU) là ông Enrique Mora cho biết: “Nếu chúng ta làm việc chăm chỉ trong những ngày và tuần tới, chúng ta sẽ có một kết quả khả quan”. Nhưng ông nhận định, “sẽ rất khó khăn - khi phải đưa ra các quyết định chính trị khó khăn”. Ông Mora hiện là người chủ trì cuộc hội đàm.

Iran hiện đã làm giàu uranium lên độ tinh khiết 60%, thấp hơn khoảng 20% đến 30% so với độ tinh khiết cần thiết để chế tạo vũ khí. Dù vậy, nước này luôn khẳng định sẽ chỉ sử dụng vật liệu này cho các mục đích hòa bình.

Hôm 25/12, Giám đốc Tổ chức Năng lượng Nguyên tử của Iran là ông Mohammad Eslami cho biết: “Các mục tiêu của chúng tôi liên quan đến việc làm giàu uranium là đáp ứng nhu cầu sản xuất và công nghiệp của chúng tôi… và của người dân chúng tôi”. Ông nhấn mạnh, Iran sẽ không vượt qua mốc uranium đạt độ tinh khiết 60% ngay cả khi các cuộc đàm phán ở Vienna thất bại.

Các cường quốc trong khu vực như Israel đang cảnh giác với ý định của Iran. Ngoại trưởng Yair Lapid của Israel đã nhiều lần tuyên bố rằng, Iran sẽ không sở hữu vũ khí hạt nhân vì nó được chứng minh là một mối đe dọa hiện hữu đối với nhà nước Do Thái. Hôm 27/12, Ngoại trưởng Lapid nói: “Chắc chắn chúng tôi thích hành động thông qua hợp tác quốc tế, nhưng nếu cần - chúng tôi sẽ tự bảo vệ mình”.

Iran cũng đã cương quyết từ chối gặp trực tiếp các quan chức Mỹ. Điều này càng làm phức tạp và trì hoãn quá trình đàm phán.

Theo Epoch Times tiếng Anh

Bạn bình luận gì về tin này?



BÀI CHỌN LỌC

Iran yêu cầu 'nhượng bộ kinh tế đầy đủ' để quay lại thỏa thuận hạt nhân