Lý do vì sao nhiều binh sĩ Ukraine buông súng, từ chối chiến đấu khi Nga áp đảo tại mặt trận Donbass

Bình luận Đông Bắc • 18:42, 28/05/22

Giúp NTDVN sửa lỗi

Ngày càng xuất hiện tin tức binh sĩ Ukraine lựa chọn từ chối tuân theo mệnh lệnh của cấp trên, buông súng đầu hàng hoặc rời bỏ hàng ngũ khi lực lượng Nga đang áp đảo lực lượng Ukraine tại chiến trường rộng lớn ở Donbass.

Kháng cự trong tuyệt vọng

Trong những gần đây, các khu vực xung quanh hai thành phố Severodonetsk và Lysychansk, bên kia sông Siverskiy Donets đang bị  lực lượng Nga pháo kích dữ dội. 

Lực lượng Nga đang khép vòng vây siết chặt thành phố Severodonetsk trong nỗ lực kiểm soát hoàn toàn tỉnh Lugansk. Thống đốc tỉnh Lugansk Serhiy Gaidai thông báo lực lượng Nga "đã bao vây 2/3 thành phố Severodonetsk". 

Trong bài phát biểu video hằng đêm của mình vào tối 27/5, Tổng thống  Zelenski đã phản ứng trước việc lực lượng Nga đã chiếm được thành phố Lyman ở phía đông, và giao tranh khốc liệt đang diễn ra tại thành phố Sievierodonetsk - một trong những khu vực cuối cùng thuộc quyền kiểm soát của Ukraine ở tỉnh Luhansk.

Tổng thống Zelenski nói: “Nếu những người chiếm đóng nghĩ rằng Lyman hoặc Sievierodonetsk sẽ là của họ thì họ đã nhầm. Donbas sẽ là của người Ukraine”. (VOVnews)

Tổng thống Zelenski khẳng định Ukraine đang "làm mọi thứ" để phòng thủ ở Donbass. Ông tuyên bố: "Đó là lý do chúng ta phải tăng cường phòng thủ, kháng cự. Ngay cả khi Nga gây thống khổ và phá hủy Donbass, chúng ta sẽ xây dựng lại mọi thị trấn, mọi cộng đồng. Không có lựa chọn thay thế thực sự nào". 

Nhưng tình thế trên chiến trường Donbass đang tạo ra những khó khăn cho chính quyền Kiev, khi việc tuyên truyền nâng cao tinh thần binh sĩ không còn đạt hiệu quả như những ngày đầu chiến tranh. Điều mà những binh sĩ Ukraine cần lúc này là vũ khí và các nhu yếu phẩm - lại không có cách nào Kiev tiếp viện cho họ được. Lực lượng Ukraine đang bị tiêu hao mỗi ngày, và ngày càng có nhiều binh sĩ nước này từ chối chiến đấu.

Ngày 16/5, tiểu đoàn 1 thuộc Lữ đoàn 115 của Ukraine cho biết, họ không thể thực hiện mệnh lệnh của chỉ huy cấp trên do nguồn lực yếu, thiếu hỗ trợ hỏa lực và thiếu vũ khí trầm trọng.

Tiếp đến là Tiểu đoàn 3 thuộc Lữ đoàn 115 của Ukraine cũng ra tuyên bố, trong đó đại diện của tiểu đoàn 3 đã từ chối chiến đấu vì thiếu sự bảo vệ và thiếu các trang thiết bị cần thiết. 

"Chúng tôi đã chờ quân tiếp viện trong vô vọng suốt hai tuần nay",  "Chúng tôi không có chỉ huy có năng lực, không được trang bị đầy đủ, cũng không được ai tôn trọng". Người tuyên bố cho hay, tiểu đoàn này không từ chối chiến đấu bảo vệ lãnh thổ, mà chỉ muốn có vũ khí, trang bị phù hợp.

Tinh thần của quân đội Ukraine hiện đang chiến đấu ở Severodonetsk xuống rất thấp. Họ đang bị lực lượng Nga bao vây từ ba phía và không nhận được bất kỳ vũ khí mới nào. 

Tâm trạng của lính tình nguyện Ukraine: Thất vọng

Vào những ngày đầu của cuộc chiến, nhiều người dân Ukraine đã đăng ký trở thành dân quân tình nguyện, quyết định tòng quân để bảo vệ Tổ quốc. Ngay từ trước khi chiến sự nổ ra, chính quyền Kiev luôn nỗ lực xây dựng hình ảnh thông qua truyền thông trong nước và quốc tế về một lực lượng quân đội hùng mạnh, kiên cường với quyết tâm đánh đuổi “quân xâm lược Nga” thật mạnh mẽ. 

Truyền thông dòng chính phương Tấy và các mạng xã hội đều đưa tin rằng Ukraine đang trên đà chiến thắng, cũng như thường xuyên tuyên bố rằng lực lượng quân đội chính quy và dân quân tình nguyện Ukraine đang giành lợi thế trước quân đội Nga. Chính quyền của Tổng thống Zelensky cũng hứa rằng, các tình nguyện viên sẽ được trang bị vũ khí hiện đại.

Tuy nhiên thực tế chiến tranh quá khắc nghiệt. Những người lính tình nguyện không được huấn luyện bài bản, và chỉ được trang bị vũ khí hạng nhẹ. Giờ đây họ chỉ còn biết cầu nguyện cho cuộc xung đột mau chóng kết thúc. 

Ngày 26/5, tờ Washington Post cũng phải thừa nhận thực tế này trong bài viết có tiêu đề: Các chiến binh tình nguyện Ukraine ở miền đông đang cảm thấy bị bỏ rơi. 

Câu chuyện của Serhi Lapko, chỉ huy một đại đội quân tình nguyện ở Donbass miền đông Ukraine đã cho thấy một bức tranh rất khác với tuyên truyền của truyền thông. 

Thực tế là sau ba tháng chiến tranh, chỉ riêng tiểu đội 120 người của Serhi Lapko đã giảm xuống chỉ còn 54 người vì các nguyên nhân: Tử trận, bị thương và đào ngũ.

Trong khi ấy, chính quyền Kiev cung cấp rất ít thông tin về con số thương vong, thiệt hại của binh sĩ nước này, có thể là do lo ngại “quân đội Ukraine sa sút tinh thần chiến đấu”. (Le Monde

Bản thân các quan chức Mỹ cũng thừa nhận, phương Tây và Mỹ có một số lỗ hổng thông tin, rằng, “thương vong của Ukraine rất khó ước tính, bởi không có ai ở thực địa". (CNN)

Vào giữa tháng 2, ít ngày trước khi Nga mở chiến dịch "quân sự đặc biệt", các tình nguyện viên như Serhi Lapko đều là những người dân bình thường sinh sống ở phía tây Ukraine. Họ đăng ký trở thành dân quân tình nguyện.

Serhi Lapko được chỉ định làm đại đội trưởng Tiểu đoàn Bộ binh Độc lập số 5, chỉ huy 120 thành viên.  Vitaliy Khrus trở thành chỉ huy trung đội dưới quyền của Serhi Lapko. Cả hai đều sống ở thành phố Uzhhorod và đã đăng ký tham gia Lực lượng Phòng vệ Lãnh thổ - đội dân quân được thành lập sau khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự nhằm vào Ukraine.

Các binh sĩ thuộc Lực lượng Phòng vệ Lãnh thổ Ukraine, quân dự bị của Lực lượng Vũ trang Ukraine, tham gia huấn luyện quân sự trong một nhà để xe dưới lòng đất đã được chuyển đổi thành căn cứ huấn luyện và hậu cần ở Kyiv, Ukraine, vào ngày 11/3/2022. (Ảnh Getty Images)

Serhi Lapko cho biết họ chỉ được giao súng trường AK-47 và chỉ được huấn luyện cách sử dụng vũ khí chưa đầy nửa giờ đồng hồ. Trong đó ông hé lộ là chỉ mới tập “bắn được 30 viên đạn” thì cấp trên của ông không cho phép bắn thêm nữa do đạn “quá khan hiếm”. 

Dù được trang bị vũ khí sơ sài như vậy, nhưng tiểu đoàn của Serhi Lapko lại bị chuyển ra tiền tuyến, và phải đối diện với hỏa lực mạnh của lực lượng Nga tại Donbass. 

Washington Post viết: “Các tình nguyện viên này là dân thường (Ukraine) trước khi Nga xâm lược vào ngày 24/2, và họ không bao giờ nghĩ rằng sẽ bị điều động đến một trong những chiến tuyến nguy hiểm nhất ở miền đông Ukraine. Họ nhanh chóng nhận thấy mình đang ở trong ranh giới của chiến tranh, cảm thấy bị cấp trên bỏ rơi và phải vật lộn đấu tranh để sinh tồn”.

“Cái chết đang chờ đợi chúng tôi”

Chỉ huy lính tình nguyện Serhi Lapko kể rằng, họ được quân đội Ukraine thông báo là sẽ chiến đấu ở tuyến phòng thủ thứ ba, nhưng lại bị đưa đến tiền tuyến đối diện trực tiếp với hỏa lực của Nga. Họ đã rất ngạc nhiên khi nhận lệnh ra tiền tuyến.

Serhi Lapko nói: "Trước đó, chúng tôi được thông báo rằng mình sẽ được bố trí ở tuyến phòng thủ thứ ba. Nhưng chúng tôi lại bị đưa đến vạch số 0, ngay nơi tiền tuyến. Chúng tôi không biết mình sẽ đi đâu”.

Tiểu đoàn của Serhi Lapko lúc đầu được lệnh đến thành phố Lviv ở miền tây Ukraine. Khi đến đó, họ lại nhận được lệnh di chuyển về phía nam và sau đó tiến về phía đông, tới tỉnh Luhansk ở Donbass, nơi đang giao tranh khốc liệt và hiện đang bị lực lượng Nga bao vây. 

Vị trí cuối cùng mà tiểu đoàn của Lapko được điều tới, chính là tâm điểm của cuộc xung đột - Thành phố Severodonetsk - khi Nga đang tập trung hỏa lực mạnh nhằm kiểm soát hoàn toàn khu vực này trong những tuần vừa qua.

Các thành viên của tiểu đoàn phòng thủ lãnh thổ đang thiết lập một khẩu súng máy và tổ chức một cuộc tổng duyệt quân sự vào ngày 25/2/2022 tại Kyiv, Ukraine. (Ảnh: Anastasia Vlasova / Getty Images)

Serhi Lapko mô tả sự khốc liệt trên chiến trường như sau: "Chúng tôi đang cầu nguyện để được sống sót”. “Họ [người Nga] đã biết chúng tôi ở đâu, và khi hỏa lực của xe tăng Ukraine bắn từ phía chúng tôi, nó sẽ làm lộ vị trí của chúng tôi. Và họ (người Nga) bắt đầu bắn trả bằng hỏa tiễn Grad và súng cối”.  

Nghiệt ngã ở chỗ, phía sau vị trí mà tiểu đoàn của Lapko đang phòng thủ, quân đội Ukraine có xe tăng, pháo và súng cối để yểm trợ. Nhưng khi xe tăng Ukraine khai hỏa, lực lượng Nga sẽ bắn trả vào đúng những khu vực mà các tình nguyện viên như Serhi Lapko và đồng đội của ông đang ẩn nấp. 

Từ chối chiến đấu, nói lên sự thật: Đối mặt với Tòa án binh Ukraine

Dù phải chiến đấu trong hoàn cảnh thiếu thốn, nhưng bất chấp khó khăn, những dân quân tình nguyện trong tiểu đoàn của  Serhi Lapko vẫn chiến đấu kiên cường. Tuy nhiên, sự đóng góp của họ không được ghi nhận, và họ cảm thấy “hoàn toàn bất lực” trước hỏa lực của Nga, cũng như cảm thấy bị quân đội Ukraine "bỏ rơi”

Serhi Lapko cho biết, quân đội Nga có xe tăng, xe chiến đấu bộ binh, hỏa tiễn Grad và các loại pháo hạng nặng, trong khi lính tình nguyện như ông chỉ có súng trường và lựu đạn. Dù được cấp một số khẩu súng chống tăng RPG, nhưng không ai trong tiểu đoàn của Lapko được huấn luyện cách sử dụng vũ khí này. Họ thậm chí cũng không được cung cấp thiết bị liên lạc vô tuyến với tuyến sau, khiến tiểu đội của Lapko không thể cầu cứu với cấp trên trong bất cứ trường hợp khẩn cấp nào. 

Khói đen và ngọn lửa bùng lên sau một cuộc không kích ở thành phố Lviv, miền tây Ukraine, vào ngày 26/3/2022. (Ảnh: Ronaldo Schemidt/Getty Images)

Không chỉ vậy, lúc đầu Serhi Lapko còn nhận được thực phẩm gần như mỗi ngày. Nhưng những tuần gần đây, vì đường tiếp tế bị cắt đứt do các cuộc oanh kích, nên mỗi người lính trong tiểu đoàn của ông chỉ được ăn một củ khoai tây cầm cự qua ngày. Họ cũng phải ẩn nấp cả ngày trong các chiến hào trong rừng, hoặc dưới các tầng hầm của những ngôi nhà bỏ hoang, và không có gì ăn ngoài nước uống.

Serhi Lapko kể lại chi tiết về việc cấp trên của họ đã khiến họ cảm thấy bị bỏ rơi như thế nào. Ông nói: "Chỉ huy của chúng tôi không chịu trách nhiệm. Họ chỉ giành lấy thành tích của chúng tôi. Họ không hỗ trợ cho chúng tôi”.  

Sự thất vọng lên đến tột đỉnh là khi Serhi Lapko đến sở chỉ huy tại thành phố Lysychansk sau hai tuần bám trụ ở Toshkivka. Đến nơi, ông nhận ra rằng ban chỉ huy tiểu đoàn đã mang theo tất cả thức ăn, nước uống và trang thiết bị chuyển đến nơi khác mà không hề thông báo cho ông. 

Serhi Lapko nói. "Họ bỏ mặc chúng tôi mà không có lời giải thích nào. Tôi nghĩ chúng tôi được gửi đến đây chỉ để lấp đầy khoảng trống và không ai quan tâm đến việc chúng tôi sống hay chết".

Serhi Lapko còn nói rằng chính quyền Kyiv đã cố tình không thừa nhận cái chết của các binh sĩ Ukraine ở chiến tuyến, nhằm "để bảo vệ tinh thần của quân đội và công chúng".  Ông tuyên bố: “Trên truyền hình Ukraine, chúng tôi thấy rằng không có tổn thất nào. Không có chút sự thật nào cả". 

Vì vậy, vị chỉ huy Tiểu đoàn Bộ binh Độc lập số 5 Serhi Lapko cùng cấp dưới của ông là Vitaliy Khrus và một số thành viên trong tiểu đoàn đã buông súng chiến đấu. Họ đến lưu trú tại một khách sạn ở thành phố Druzhkivka, cách vị trí họ đóng quân 100 km. Những người lính tình nguyện này cho biết, việc đầu tiên họ muốn là được đi tắm sau một tháng không được làm việc này. Họ cũng lần đầu tiên được ngủ trên giường sau một thời gian dài phải ngủ dưới hầm, trên những tấm nệm bẩn thỉu chuột bọ chạy xung quanh. 

Tuy nhiên ngày 23/5 vừa qua, Lực lượng An ninh Quân sự Ukraine đã tới khách sạn nơi Serhi Lapko và đồng đội của ông đang trú ngụ. Quân đội Ukraine đã bắt giữ Vitaliy Khrus cùng một số thành viên khác tới một trung tâm giam giữ, và cáo buộc họ phạm tội đào ngũ. Trong khi đó, Serhi Lapko bị tước quyền chỉ huy Tiểu đoàn Bộ binh Độc lập số 5, và bị giam tại căn cứ ở Lysychansk. Serhi Lapko cho biết, ông lo ngại có thể phải đối mặt với Tòa án binh và phải ngồi tù.

Quan chức Ukraine là Serhiy Haidai, người đứng đầu chính quyền quân sự tỉnh Lugansk - nơi có chảo lửa Severodonetsk mà tiểu đoàn của Serhi Lapko đã chiến đấu - thừa nhận rằng, nhiều dân quân tình nguyện không được huấn luyện quân sự bài bản, nhưng ông khẳng định tất cả các binh sĩ đều được hỗ trợ. Ông nói: "Họ có đủ vật tư y tế và thực phẩm. Vấn đề duy nhất là có những người không sẵn sàng chiến đấu".  (Washington Post)

Câu chuyện của chỉ huy Tiểu đoàn Bộ binh Độc lập số 5 Serhi Lapko không phải là chuyện hiếm nữa. Nhiều tình nguyện viên dân sự và binh sĩ Ukraine, cùng các chiến binh đánh thuê nước ngoài cũng cảm thấy thất vọng, và họ cảm nhận không hề lý tưởng như truyền thông tuyên truyền. 

Dân quân tình nguyện Ukraine đã vậy, còn các chiến binh nước ngoài dày dặn kinh nghiệm chiến đấu thì cảm nhận thế nào?

Bạn bình luận gì về tin này?



BÀI CHỌN LỌC

Lý do vì sao nhiều binh sĩ Ukraine buông súng, từ chối chiến đấu khi Nga áp đảo tại mặt trận Donbass