Khi Trung Quốc phô trương sức mạnh, Hải quân Đức khởi hành tới châu Á để trấn an đồng minh

Giúp NTDVN sửa lỗi

Tuần trước, một khinh hạm và một tàu tiếp tế chiến đấu của Đức đã khởi hành từ châu Âu đến châu Á nhằm thể hiện sự ủng hộ các đồng minh đang đối mặt với 'các hành vi hung hăng' của Trung Quốc. Bộ trưởng Quốc phòng Đức không loại trừ khả năng các tàu chiến này đi qua eo biển Đài Loan.

Bức tranh địa chính trị đầy biến động

Ba năm sau chuyến thăm khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương của lực lượng Hải quân Đức, bức tranh địa chính trị đã trở nên u ám hơn nhiều. Tiếng chuông báo động chiến tranh vang vọng mạnh mẽ hơn trong khu vực, đồng thời Ukraine và Gaza đã và đang phải hứng chịu bom đạn tàn khốc mỗi ngày.

Trong bối cảnh căng thẳng gia tăng trên toàn cầu, các tàu chiến Đức sẽ tham gia các cuộc tập trận chung với các đồng minh chủ chốt ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (Indo-Pacific). Điểm nhấn sẽ là cuộc tập trận RIMPAC (Vành đai Thái Bình Dương) do Hải quân Hoa Kỳ dẫn đầu. Đây là cuộc tập trận hàng hải lớn nhất thế giới diễn ra hai năm một lần ngoài khơi Hawaii. Tại RIMPAC, các tàu chiến Đức sẽ hội quân với Không quân Đức.

Lực lượng Không quân Pháp và Tây Ban Nha sẽ góp mặt trong cuộc tập trận RIMPAC sắp tới, củng cố đội hình máy bay chiến đấu hùng hậu của châu Âu. Ý cũng đang cân nhắc cử tàu sân bay Cavour cùng phi đội, bao gồm cả tiêm kích đa chức năng F-35, tham gia tập trận. Bên cạnh đó, Pháp dự kiến triển khai tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân Charles de Gaulle đến khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương trong năm nay.

Phó Đô đốc Đức Jan Christian Kaack đã lên tiếng cảnh báo về "hành vi hung hăng" của Trung Quốc, đồng thời chia sẻ những lo ngại của các đối tác khu vực. Sự tham gia ngày càng tích cực của châu Âu vào an ninh toàn cầu mang ý nghĩa chiến lược quan trọng trong bối cảnh địa chính trị biến động trong những năm gần đây.

Chuyến du hành của Hải quân Đức đến khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương vào năm 2021 đánh dấu sự kiện quan trọng, không chỉ khẳng định sự trở lại mạnh mẽ của hải quân nước này sau hai thập kỷ vắng bóng mà còn mở ra một chương mới cho sự hiện diện của Đức vào khu vực mang tính chiến lược này.

Ông James Holmes, Giáo sư về chiến lược tại Đại học Hải chiến Hoa Kỳ, nhận định rằng "Nếu siêu lục địa Á - Âu đóng vai trò then chốt về mặt địa lý trên hành tinh, thì các chính phủ châu Âu cần chung tay giải quyết các vấn đề tại khu vực vành đai, nơi Nga, Houthis, Iran, Trung Quốc và Triều Tiên đang gây bất ổn".

Trong bối cảnh địa chính trị ngày càng phức tạp, với sự trỗi dậy của các cường quốc mới và gia tăng các mối đe dọa an ninh phi truyền thống, vai trò của châu Âu trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Khu vực vành đai, bao gồm Trung Đông, Trung Á và Nam Á, là một khu vực có tầm quan trọng chiến lược đối với an ninh toàn cầu. Đây là nơi tập trung nhiều điểm nóng tiềm ẩn, có thể dẫn đến xung đột và bất ổn khu vực. Do đó, việc đảm bảo hòa bình và ổn định tại khu vực này là điều cần thiết cho an ninh của cả châu Âu và thế giới.

Tàu tiếp vận Frankfurt am Main lên đường từ căn cứ ở Wilhelmshaven, phía Bắc nước Đức, ngày 7/5/2024. Cùng với một khinh hạm của Hải quân Đức, tàu này sẽ thực hiện nhiệm vụ duy trì tự do hàng hải trên Ấn Độ - Thái Bình Dương và đóng góp vào hoạt động giám sát các lệnh trừng phạt đối với Triều Tiên. (Ảnh: Lars Penning/picture alliance via Getty Images)
Tàu tiếp vận Frankfurt am Main lên đường từ căn cứ ở Wilhelmshaven, phía Bắc nước Đức, ngày 7/5/2024. Cùng với một khinh hạm của Hải quân Đức, tàu này sẽ thực hiện nhiệm vụ duy trì tự do hàng hải trên Ấn Độ - Thái Bình Dương và đóng góp vào hoạt động giám sát các lệnh trừng phạt đối với Triều Tiên. (Ảnh: Lars Penning/picture alliance via Getty Images)

Tàu khu trục Baden-Wuerttemberg và tàu tiếp tế Frankfurt am Main của Đức đã rời cảng nhà Wilhelmshaven, bắt đầu hành trình 8 tháng qua Đại Tây Dương, Kênh đào Panama, Hawaii, Nhật Bản, Biển Đông, Ấn Độ Dương và Biển Đỏ. Khoảng 200 thủy thủ đã tạm biệt thân nhân trên bến tàu, trong khi một phi đội máy bay phản lực Eurofighter và Tornado bay ngang qua một chiếc máy bay vận tải quân sự.

Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cho biết các tàu có thể đi qua eo biển Đài Loan, nơi các đồng minh khác của Đức đã và đang thực hiện các hoạt động tương tự. Ông nói: "Đây là một lựa chọn, vì các đội hình khác của các đồng minh của chúng tôi sẽ làm điều đó".

Hai tàu chiến này cũng sẽ tham gia vào việc giám sát các lệnh trừng phạt của Liên Hợp Quốc đối với Triều Tiên. Chuyến đi này phù hợp với các hướng dẫn về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Berlin được công bố vào năm 2020, tập trung vào việc tăng cường hợp tác quốc tế, hỗ trợ các đối tác địa phương và duy trì trật tự quốc tế dựa trên luật lệ.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (bên phải) tiếp đón Thủ tướng Đức Olaf Scholz tại Đại lễ đường ở Bắc Kinh vào ngày 4/11/2022. (Ảnh: Kay Nietfeld/Pool/AFP/Getty Images)

Đức đối mặt với nguy cơ tiềm ẩn từ Bắc Kinh

Theo Giáo sư May-Britt U. Stumbaum, Nghiên cứu viên Cao cấp về An ninh và Cạnh tranh Chiến lược tại Trung tâm Châu Âu George C. Marshall, "Hải quân Đức đang tiến đến khu vực tiềm ẩn xung đột căng thẳng ở Biển Đông và có thể là eo biển Đài Loan".

Giáo sư Stumbaum nhận định rằng "có thể hình dung hai tàu chiến Đức sẽ gặp phải sự quấy rối từ lực lượng dân quân biển Trung Quốc, bao gồm theo dõi hoặc bao vây, khiến việc ứng phó trở nên khó khăn mà không nguy cơ xảy ra tai nạn".

Năm 2021, khi tàu khu trục Bayern của Đức ghé thăm các quốc gia châu Á - Thái Bình Dương như Australia, Singapore, Nhật Bản và Guam, Berlin đã đề nghị ghé cảng Thượng Hải nhưng bị Trung Quốc từ chối. Giáo sư Stumbaum cho rằng hiện nay việc đề xuất ghé cảng như vậy là không thể thực hiện được.

"Kể từ năm 2021, đã có sự thay đổi đáng kể trong cách tiếp cận của Đức", Giáo sư Stumbaum nói. "Thái độ của các chính trị gia Đức đối với việc ghé cảng như vậy hiện nay khác biệt do sự ủng hộ của Trung Quốc đối với nỗ lực chiến tranh của Nga ở Ukraine và hành động ngày càng hung hăng đối với Philippines ở Biển Đông".

Tàu khu trục tên lửa dẫn đường lớp Arleigh-Burke USS Barry (DDG 52) đang tiến hành các hoạt động ở Biển Đông vào ngày 28/4/2020. (Ảnh: Samuel Hardgrove/Getty Images)

Châu Âu phô trương lực lượng tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương: Nhiều mục đích đan xen

Sự hiện diện quân sự ngày càng tăng của châu Âu tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương không chỉ nhằm mục đích đối phó với Trung Quốc mà còn mang nhiều ý nghĩa khác.

Theo một số nhà phân tích, đây là cách để châu Âu thể hiện sự ủng hộ đối với Mỹ trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa Washington và Bắc Kinh. Giáo sư James Holmes thuộc Đại học Chiến tranh Hải quân Hoa Kỳ nhận định: "Người châu Âu coi việc tích cực hỗ trợ Mỹ ở Thái Bình Dương là một cách để đảm bảo rằng Mỹ vẫn cam kết với NATO ở Đại Tây Dương".

Ngoài ra, hoạt động quân sự của châu Âu cũng được xem như một phần trong nỗ lực thúc đẩy xuất khẩu quốc phòng. Malaysia, Indonesia, Philippines, Australia và Ấn Độ - những quốc gia đang tìm cách tăng cường năng lực quân sự trước sự trỗi dậy của Trung Quốc - có thể trở thành khách hàng tiềm năng cho vũ khí và thiết bị quân sự của châu Âu.

Châu Âu đang tăng cường hiện diện quân sự tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, một động thái không chỉ nhằm mục đích đối phó với Trung Quốc mà còn mang lại lợi ích kinh doanh to lớn cho các công ty quốc phòng châu Âu.

Airbus, nhà sản xuất máy bay hàng đầu châu Âu, đang quảng bá máy bay vận tải quân sự A400M tới Ấn Độ và dự kiến tham gia cuộc tập trận sắp tới. Công ty đóng tàu Luerssen có trụ sở tại Bremen, Đức, đang đóng tàu tuần tra cho Úc và gần đây đã thông báo kế hoạch tăng gấp đôi số lượng tàu chiến.

Các quốc gia như Ý và Tây Ban Nha cũng bày tỏ sự quan tâm đến việc tham gia dự án mua tàu ngầm của Philippines. Năm ngoái, Hải quân Ý đã triển khai tàu tuần tra ngoài khơi Francesco Morosini đến Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương trong sáu tháng nhằm quảng bá cho các sản phẩm của công ty đóng tàu Fincantieri.

Chuyên gia về châu Á Aurelio Insisa thuộc Viện Quan hệ Quốc tế (Istituto Affari Internazionali) nhận định rằng hoạt động của Hải quân Ý tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương mang đến cơ hội vàng cho tập đoàn đóng tàu Fincantieri của Ý quảng bá sản phẩm và củng cố vị thế trên thị trường quốc phòng khu vực.

Việc triển khai tàu tuần tra Francesco Morosini của Hải quân Ý trong sáu tháng qua đóng vai trò như một chiến dịch tiếp thị hiệu quả, quảng bá năng lực đóng tàu tiên tiến và độ tin cậy của Fincantieri cho các đối tác tiềm năng trong khu vực.

Sự cạnh tranh gay gắt trên thị trường vũ khí

Sự hiện diện quân sự ngày càng tăng của châu Âu tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương cũng phản ánh sự cạnh tranh ngày càng gay gắt trên thị trường vũ khí toàn cầu.

Theo ông Collin Koh Swee Lean, Nghiên cứu viên cấp cao tại Viện Nghiên cứu Chiến lược và Quốc phòng tại Đại học Công nghệ Nanyang ở Singapore, "Hàn Quốc là một ví dụ điển hình về cách họ thâm nhập vào thị trường châu Âu, nơi có xu hướng trở thành sân chơi gần như độc quyền cho các nhà cung cấp vũ khí phương Tây".

Do đó, ngoại giao, bên cạnh động cơ truyền thống là răn đe và hợp tác, giờ đây đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy xuất khẩu vũ khí. Các quốc gia châu Âu đang tích cực tham gia vào các triển lãm vũ khí và hội nghị quốc phòng để quảng bá sản phẩm của họ và xây dựng mối quan hệ với các khách hàng tiềm năng.

Nhìn chung, sự hiện diện quân sự ngày càng tăng của châu Âu tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương là một xu hướng đáng chú ý với nhiều tác động tiềm tàng. Việc cân bằng giữa các nhu cầu an ninh, ngoại giao và thương mại sẽ là điều cần thiết để đảm bảo thành công của sáng kiến này.

Huyền Anh tổng hợp



BÀI CHỌN LỌC

Khi Trung Quốc phô trương sức mạnh, Hải quân Đức khởi hành tới châu Á để trấn an đồng minh