Chủ tịch nước hiện nay là ai? Khi nào có chủ tịch nước mới?

Giúp NTDVN sửa lỗi

Chủ tịch nước Việt Nam hiện nay là ai? Vai trò, nhiệm vụ của chủ tịch nước là gì? Dưới đây là thông tin tổng hợp trả lời cho câu hỏi này.

Chủ tịch nước mới của Việt Nam là ai?

Sáng 22/5, Quốc hội bỏ phiếu bầu Chủ tịch nước mới là ông Tô Lâm. Sau đó, tân Chủ tịch nước sẽ tuyên thệ nhậm chức.

Cũng trong buổi sáng, Quốc hội sẽ phê chuẩn Ủy viên Hội đồng Quốc phòng và An ninh với Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn. Hai ngày trước, ông Mẫn được bầu giữ chức Chủ tịch Quốc hội.

Ông Tô Lâm là chủ tịch nước mới của Việt Nam
Ảnh: Media Quốc hội

Quy trình Quốc hội bầu Chủ tịch nước

Dưới đây là 5 bước của quy trình Quốc hội bầu Chủ tịch nước Việt Nam (CTN):

  1. Ủy ban Thường vụ Quốc hội trình Quốc hội danh sách đề cử để Quốc hội bầu Chủ tịch nước. Sau đó, các đại biểu sẽ về thảo luận tại đoàn về danh sách đề cử để Quốc hội bầu CTN.
  2. Ủy ban Thường vụ Quốc hội báo cáo về việc giải trình, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội thảo luận tại đoàn về danh sách đề cử để Quốc hội bầu (nếu có).
  3. Quốc hội thảo luận, biểu quyết thông qua danh sách để bầu CTN. Quốc hội bầu Chủ tịch nước bằng hình thức bỏ phiếu kín.
  4. Sau khi ban kiểm phiếu công bố kết quả, Ủy ban Thường vụ Quốc hội trình Quốc hội dự thảo nghị quyết bầu CTN. Quốc hội thảo luận, biểu quyết thông qua nghị quyết bầu CTN.
  5. Chủ tịch nước sẽ tiến hành tuyên thệ theo quy định. Tân CTN cũng sẽ có phát biểu nhậm chức.

Chức danh Chủ tịch nước là gì?

Chủ tịch nước Việt Nam là nguyên thủ quốc gia của Cộng hòa XHCN Việt Nam và là người đứng đầu Nhà nước Việt Nam. Chủ tịch nước (CTN) đại diện cho nước Việt Nam trong các vấn đề đối nội và đối ngoại. Chức vụ này cũng đồng thời là Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng và An ninh Việt Nam.

Ai sẽ là chủ tịch nước mới của Việt Nam
(Ảnh: Báo điện tử Chính phủ, Văn phòng Chủ tịch nước)

Quyền hạn của Chủ tịch nước

CTN có 8 nhiệm vụ và quyền hạn quan trọng, bao gồm:

  1. Công bố Hiến pháp, luật, pháp lệnh
  2. Đề nghị Quốc hội bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm các chức danh.
  3. Tặng thưởng huân chương, huy chương, các giải thưởng Nhà nước, danh hiệu vinh danh Nhà nước...
  4. Ký ban hành luật do Quốc hội thông qua.
  5. Ban hành lệnh ân xá.
  6. Cử hành lễ tuyên thệ nhậm chức của các chức vụ lãnh đạo cao cấp của Nhà nước.
  7. Tiếp nhận quốc thư của Đại sứ nước ngoài.
  8. Đại diện cho Việt Nam trong quan hệ quốc tế.

Nhiệm kỳ của CTN kéo dài bao lâu?

Nhiệm kỳ của Chủ tịch nước Việt Nam được quy định theo Hiến pháp nước Cộng hòa XHCN Việt Nam năm 2013. Theo đó, nhiệm kỳ của vị trí này kéo dài trong suốt nhiệm kỳ của Quốc hội. Khi Quốc hội kết thúc nhiệm kỳ, CTN tiếp tục giữ chức vụ cho đến khi Quốc hội khóa mới bầu ra Chủ tịch nước.

Nhiệm kỳ của một khóa Quốc hội là 5 năm, do đó nhiệm kỳ của Chủ tịch nước cũng kéo dài trong 5 năm.

miễn nhiệm chủ tịch nước nguyễn xuân phúc
Ông Nguyễn Xuân Phúc tuyên thệ nhậm chức CTN trong kỳ họp Quốc hội ngày 5/4/2021 tại Hà Nội. (Ảnh: STR/TTXVN/AFP qua Getty Images)

Các đời Chủ tịch nước Việt Nam

Danh sách 13 đời CTN Việt Nam:

  1. Tôn Đức Thắng (1976-1980)
  2. Nguyễn Hữu Thọ (1980-1981)
  3. Trường Chinh (1981-1987)
  4. Nguyễn Văn Linh (1987-1992)
  5. Lê Đức Anh (1992-1997)
  6. Trần Đức Lương (1997-2006)
  7. Nguyễn Minh Triết (2006-2011)
  8. Trương Tấn Sang (2011-2016)
  9. Trần Đại Quang (2016-2018)
  10. Nguyễn Phú Trọng (2018–2021)
  11. Nguyễn Xuân Phúc (2021–2023)
  12. Võ Văn Thưởng (2023–2024)
  13. Tô Lâm (2024-...)

Quyền chủ tịch nước là gì?

Sau khi ông Võ Văn Thưởng từ chức, hiện nay vị trí Chủ tịch nước Việt Nam đang còn bỏ trống.

Ngày 21/3, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Thông báo số 165/TB-UBTVQH15 về việc thực hiện quyền CTN Việt Nam.

Theo đó, bà Võ Thị Ánh Xuân, Phó CTN nước giữ quyền Chủ tịch nước Việt Nam từ ngày 21/3/2024 cho đến khi Quốc hội bầu ra CTN mới.

Võ Thị Ánh Xuân, phó chủ tịch nước, quyền chủ tịch nước
Bà Võ Thị Ánh Xuân. (Ảnh: Văn phòng CTN)

CTN Võ Văn Thưởng từ chức

Vào ngày 20/3/2024, thông qua truyền thông nhà nước Việt Nam, Ban Chấp hành Trung ương Việt Nam thông báo rằng CTN Võ Văn Thưởng đã từ chức. Ông trở thành CTN thứ hai tại Việt Nam từ chức trong vòng một nhiệm kỳ.

Nguyên nhân từ chức của ông Thưởng được cho là do vi phạm quy định về những điều đảng viên không được làm và quy định về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên. Tuy nhiên, các báo cáo không đề cập đến các hành vi sai trái cụ thể của ông.

Có thông tin cho rằng các sai phạm của ông Thưởng có thể liên quan đến Tập đoàn Phúc Sơn trong thời gian ông làm Bí thư tỉnh Quảng Ngãi. Tuy nhiên, không có thông tin chính thức về các vi phạm cụ thể của ông được công bố.

Ông Thưởng trở thành CTN có thời gian tại nhiệm ngắn nhất trong lịch sử Việt Nam, chỉ hơn 1 năm 1 tháng.

Ông Võ Văn Thưởng tuyên thệ nhậm chức CTN CHXHCN Việt Nam. (Ảnh: Baochinhphu.vn)

Phó Chủ tịch nước Việt Nam hiện nay là ai?

Chức vụ Phó Chủ tịch nước Việt Nam là một chức vụ phó nguyên thủ quốc gia tại Việt Nam. Theo Hiến pháp Việt Nam, chức vụ này do Quốc hội bầu trong số các đại biểu Quốc hội, có nhiệm vụ giúp đỡ Chủ tịch nước trong một số công việc. Ngoài ra, Phó CTN sẽ là quyền Chủ tịch nước khi đất nước khuyết chức danh này. Trên thực tế, từ năm 1992 đến nay, vị trí này đều do phụ nữ đảm nhiệm.

Hiện nay Phó CTN là bà Võ Thị Ánh Xuân, kiêm quyền Chủ tịch nước.

CTN khác Tổng thống thế nào?

CTN và tổng thống là hai chức vụ quan trọng trong hệ thống chính trị của một quốc gia. Dưới đây là sự khác nhau giữa hai chức danh này:

Vai trò CTN

  • CTN là người đứng đầu Nhà nước và đại diện cho Nhà nước trong các hoạt động đối nội và đối ngoại.
  • CTN nước thường được bầu ra bởi Quốc hội và phải là một đại biểu Quốc hội.
  • CTN chịu trách nhiệm trước Quốc hội và nhiệm kỳ của Chủ tịch nước trùng với nhiệm kỳ của Quốc hội.
  • CTN nước đa phần là nguyên thủ các nước hệ thống Xã hội Chủ nghĩa như Trung Quốc, Triều Tiên và Việt Nam.

Vai trò của Tổng thống

  • Tổng thống là nguyên thủ quốc gia và là nhà lãnh đạo cao nhất của hầu hết các quốc gia theo thể chế cộng hòa và tư bản chủ nghĩa.
  • Tổng thống được bầu ra qua sự lựa chọn của người dân một cách trực tiếp hoặc gián tiếp, tuân theo hiến pháp của quốc gia.
  • Phạm vi quyền lực của tổng thống nhiều khi vượt xa hơn những quy định thông thường, ví dụ như trong điều kiện đặc biệt, tổng thống có thể là tổng chỉ huy hay tạo được quyền lực khó thay đổi.
  • Tổng thống có thể không theo đảng phái hoặc có thể theo đảng phái, và họ được nhân dân bầu ra và phải được sự chấp thuận của Quốc hội.

Tóm lại, CTN và tổng thống đều là những nguyên thủ quốc gia, nhưng có sự khác nhau về cách bầu cử, trách nhiệm trước Quốc hội và phạm vi quyền lực.

Thủ tướng Việt Nam Phạm Minh Chính (phải) và Thủ tướng Úc Anthony Albanese (trái) đến dự cuộc họp tại văn phòng chính phủ ở Hà Nội vào ngày 04/06/2023. (Ảnh: Nhạc Nguyễn/AFP qua Getty Images)

Chủ tịch nước khác thủ tướng thế nào?

CTN và thủ tướng là hai chức danh quan trọng trong bộ máy chính trị của một quốc gia. Dưới đây là sự khác nhau giữa 2 chức danh này:

Vị trí và vai trò

  • Chủ tịch nước: CTN là người đứng đầu quốc gia và đại diện cho quốc gia trong các hoạt động ngoại giao. CTN thường được bầu hoặc được bổ nhiệm bởi Quốc hội hoặc các cơ quan chính trị khác. Vai trò chủ yếu của CTN nước là thực hiện nhiệm vụ cơ bản của quốc gia, như ký kết và công bố luật, pháp lệnh, đại diện cho quốc gia trong các sự kiện quốc tế và thực hiện các nhiệm vụ khác liên quan đến quốc gia.
  • Thủ tướng: Thủ tướng là người đứng đầu chính phủ và chịu trách nhiệm trước Quốc hội về hoạt động của chính phủ. Thủ tướng thường được bầu hoặc được bổ nhiệm bởi Quốc hội hoặc các cơ quan chính trị khác. Vai trò chủ yếu của thủ tướng là lãnh đạo công tác của chính phủ, xây dựng chính sách và tổ chức thi hành pháp luật, quản lý và điều hành hoạt động của hệ thống hành chính nhà nước từ trung ương đến địa phương.
    Thủ tướng Việt Nam hiện nay là ông Phạm Minh Chính.

Quyền hạn

  • Chủ tịch nước: CTN có quyền hạn công bố Hiến pháp, luật, pháp lệnh, đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét lại pháp lệnh, ký kết và công bố các hiệp định quốc tế, trao tặng danh hiệu, huân chương và các văn bằng cao quý khác, và thực hiện các nhiệm vụ khác liên quan đến quốc gia.
  • Thủ tướng: Thủ tướng có quyền lãnh đạo công tác của chính phủ, lãnh đạo việc xây dựng chính sách và tổ chức thi hành pháp luật, lãnh đạo và chịu trách nhiệm về hoạt động của hệ thống hành chính nhà nước từ trung ương đến địa phương, quyết định và chỉ đạo việc đàm phán, ký kết và gia nhập điều ước quốc tế, và thực hiện các nhiệm vụ khác liên quan đến chính phủ.

Trách nhiệm

  • Chủ tịch nước: CTN chịu trách nhiệm trước Quốc hội về hoạt động của quốc gia và những nhiệm vụ được giao, báo cáo công tác của chính phủ và CTN trước Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội.
  • Thủ tướng: Thủ tướng chịu trách nhiệm trước Quốc hội về hoạt động của chính phủ và những nhiệm vụ được giao.

NTD Việt Nam hy vọng bài viết trên đã trả lời cho câu hỏi: Chủ tịch nước là ai?

Việt Nam Chính trị

Chủ tịch nước hiện nay là ai? Khi nào có chủ tịch nước mới?