Quan sát mi mắt có thể chẩn đoán bệnh

Bình luận Hoàng Tuấn • 10:53, 25/04/22

Giúp NTDVN sửa lỗi

Mi mắt ngoài tác dụng bảo vệ, nó còn là vị trí mà các nhà y học cổ truyền thường quan sát để chẩn đoán bệnh và đưa ra các liệu pháp điều trị.

Ngoài tác dụng bảo vệ mắt, mí mắt cũng được dùng để biểu lộ cảm xúc bằng nhiều cách khác nhau. Phụ nữ hiện đại thậm chí còn đổ xô đi phẫu thuật thẩm mỹ để cắt mắt hai mí.

Nhưng có thể bạn chưa biết, từ quan điểm y học, việc quan sát mí mắt cũng giúp chẩn đoán và điều trị rất nhiều bệnh.

Các nốt mỡ màu vàng nâu phát triển trên lớp hạ bì của mí mắt, được gọi là xanthelasma, là sự phản ánh của cholesterol cao hoặc rối loạn phân bố mỡ. Lúc này, bạn phải cẩn thận với bệnh tim mạch. Y học cổ truyền cho rằng đây là do chứng đàm thấp, để tiêu đàm trọc cần khử thấp (ẩm) trong cơ thể.

Còn đối với bệnh viêm bờ mi hay còn gọi là mắt lẹo. Đó là triệu chứng chảy mủ do vi khuẩn xâm nhập vào tuyến bã của mi mắt. Do viêm nên bề ngoài mi mắt có dạng hạt và sưng lên. Nó có thể dẫn đến các vấn đề như cận thị, viễn thị, mù lòa, gây cảm giác khó chịu khi đeo kính, thậm chí là suy dinh dưỡng…

Việc bạn thường xuyên ăn đồ ngọt như socola, đậu phộng cùng các thực phẩm có hàm lượng chất béo và đường cao sẽ làm giảm sức đề kháng của tuyến mi đối với vi khuẩn, khiến bộ phận này đặc biệt dễ mắc bệnh.

Thói quen ăn uống kém lành mạnh như trên còn làm tăng tỷ lệ mắc các triệu chứng như sâu răng. Ngoài ra, bạn cũng phải cẩn thận với các dấu hiệu cảnh báo của bệnh tiểu đường.

Y học cổ truyền cho rằng mí mắt thuộc tỳ và dạ dày, vì vậy trong quá trình điều trị phải thanh nhiệt cho tỳ vị, tiêu nhiệt, tán phong, giải độc. Người ta thường dùng bồ công anh, dã cúc hoa, kim ngân hoa, liên kiều và phòng phong để trị bệnh.

Nếu mắt lẹo hơi đỏ, không rõ đau, nổi cục rồi biến mất nhưng thỉnh thoảng lại tái phát, kèm theo đó là triệu chứng kém ăn, tiêu hóa kém là do tỳ vị hư nhược, khí hư nhược.

Mí dưới của một số người luôn sưng tấy, thâm quầng, mắt thường ngứa, cộm, chảy nước mắt, có thể liên quan đến cơ địa dị ứng, dễ kết hợp viêm mũi dị ứng, viêm da cơ địa hoặc dị ứng toàn thân như mề đay…

Để tán phong hàn, thanh nhiệt, làm mát máu và tiêu ứ huyết, y học cổ truyền thường sử dụng các thảo mộc như: kinh giới, phòng phong, bạc hà, sinh địa (địa hoàng), hồng hoa hay xích thược.

Nếu chỉ đơn thuần là mi mắt bị phù nề, không đỏ, không đau, thì cần chú ý đến bệnh suy tim, viêm thận, thiếu máu v.v… Nó thuộc về chứng tỳ hư khí nhược. Lúc này, có thể dùng sâm linh bạch truật tán để bồi bổ tỳ vị và loại bỏ thấp ẩm.

Ở người cao tuổi, thận khí suy, cũng hay gặp phù nề mi mắt dưới, nên dùng các loại thuốc như lục vị địa hoàng hoàn để bồi bổ can thận.

Nếu xuất hiện quầng thâm dưới mắt, thì bạn có thể đang mắc bệnh viêm mũi dị ứng, viêm xoang. Phụ nữ có mí mắt màu xám thường bị rối loạn kinh nguyệt, chẳng hạn như rong huyết, vô kinh và đau bụng kinh.

Ở những bệnh nhân bị sụp mí mắt, do mi trên không thể nâng lên, dẫn đến che lấp một phần hoặc toàn bộ con ngươi, từ đó gây suy giảm thị lực ở các mức độ khác nhau.

Một số trường hợp sụp mí mắt là bẩm sinh, do cơ nâng mi thiểu sản; trong khi một số là do bệnh tật, chẳng hạn như bệnh nhược cơ, suy nhược tâm thần, bệnh mạch máu não hoặc thiếu vitamin B1.

Trong đó, triệu chứng điển hình của bệnh nhân nhược cơ là buổi sáng mắt vẫn mở to, đến tối thì mí mắt ngày càng nặng, nhìn lờ đờ.

Sách Trung y cổ đại Mục Kinh Đại Thành có đề cập đến "phế tật mí mắt", còn sách Phổ Tế Phương gọi là chứng "sụp mí mắt". Người xưa cho rằng tỳ vị hư nhược, khí huyết bất hòa là nguyên nhân chính.

Trường hợp nặng thì khí chìm xuống, toàn thân suy nhược, chân tay rã rời. Ở phụ nữ thì xuất hiện hiện tượng sa hậu môn, sa tử cung. Có thể dùng nước sắc giúp bổ trung ích khí, tăng cường dương và giúp lưu thông kinh lạc.

Nếu là do suy nhược tinh thần thì nên dùng tiêu dao tán để làm dịu gan, giảm bớt chứng trầm cảm, giảm ứ trệ và điều hòa khí huyết.

Một số người có tiền sử chấn thương mắt và đầu có thể thêm tứ vật thang (gồm đương quy, xuyên khung, bạch thược và địa hoàng) để bổ khí, hoạt huyết.

Người bình thường chớp mắt từ 5 - 6 lần mỗi phút và những người hiếm khi chớp mắt có thể bị mất cảm giác giác mạc, liệt dây thần kinh mặt hoặc cường giáp ngoại nhãn.

Những người chớp mắt thường xuyên thường do kích thích kết mạc, các yếu tố tâm lý hoặc bệnh tâm thần. Tốt nhất bạn nên khám càng sớm càng tốt để có thể phát hiện nguyên nhân và điều trị.

Tác giả là phó giáo sư Đại học Y và là giám đốc Phòng khám Y học Cổ truyền Trung Hoa Ye Huichang ở thành phố Đài Trung, Đài Loan. Bài viết này được xuất bản với sự cho phép của tác giả.

Hoàng Tuấn
Theo Secret China

Bạn bình luận gì về tin này?



BÀI CHỌN LỌC

Quan sát mi mắt có thể chẩn đoán bệnh