Muốn thành đại sự nhất định phải xem 5 tiêu chí lựa chọn nhân tài của cổ nhân

Giúp NTDVN sửa lỗi

Trong cuốn "Tư trị thông giám" có ghi rằng: “Ngụy Văn Hầu được Tư Mã Quang tiến cử, trở thành vị vua đầu tiên xưng bá trong thời Chiến quốc". Một nguyên nhân quan trọng dẫn đến thành công của Ngụy Văn Hầu là, ông có khả năng nhận biết và tuyển chọn người tài một cách tài tình. Những cách lựa nhân tài của ông rất đáng để chúng ta học hỏi.

Ví dụ, có một câu chuyện Ngụy Văn Hầu lựa chọn nhân tài được ghi trong cuốn "Tư trị thông giám".

Khi Ngụy Văn Hầu chọn người làm Tể Tướng, ông đã nhắm trúng hai người là Địch Hoàng và Ngụy Thành Tử. Ông bèn tìm đến Lý Khôi hỏi xem ai là người thích hợp để làm Tể Tướng. Vì  Địch Hoàng là người đã tiến cử Lý Khôi với Ngụy Văn Hầu, nên ông không tiện đưa ra ý kiến, e rằng người khác sẽ đánh giá lời nói của mình mang theo tư tình. 

Ngụy Văn Hầu nhiều lần đến thỉnh cầu, cuối cùng Lý Khôi đã đưa ra năm tiêu chí để vua có thể chọn ra nhân tài.

Dựa vào 5 tiêu chí này, Ngụy Văn Hầu đã nhanh chóng đưa ra quyết định bổ nhiệm Ngụy Thành Tử làm Tể Tướng.

Địch Hoàng sau khi biết tin đã rất tức giận đến hỏi Lý Khôi, tại sao ngài lại không tiến cử ta?

Địch Hoàng sau khi biết tin đã rất tức giận đến hỏi Lý Khôi, tại sao ngài lại không tiến cử ta? (Ảnh: Miền công cộng)

Lý Khôi nói rằng, ta không tiến cử ai cả, ta chỉ đưa ra cho Đại vương một lời khuyên rằng: 

Cư thị kỳ sở thân, phú thị kỳ sở dữ, đạt thị kỳ sở cử, cùng thị kỳ sở bất vi, bần thị kỳ sở bất thủ”. 

Tạm dịch: Khi sinh sống thì xem người mà họ thân, khi giàu có thì xem người mà họ dùng tiền, khi thành đạt thì xem người mà họ tiến cử, khi khốn cùng thì xem việc mà họ không làm, khi nghèo khó thì xem thứ mà họ không lấy.

Ý câu này là, để đánh giá liệu một người có thể làm nên đại nghiệp trong tương lai hay không, chỉ cần xem qua năm điều này.

Thứ nhất, xem cuộc sống hằng ngày họ kết thân với những người nào. Nếu kết giao với quân tử thì tương lai sẽ tươi sáng rộng mở, nếu kết giao với kẻ tiểu nhân sẽ không có hy vọng.

Thứ hai, hãy nhìn vào cách họ tiêu tiền khi giàu có. Những người chỉ biết dùng tiền để thỏa mãn dục vọng ích kỷ của bản thân sẽ khó phát triển trong tương lai. Tuy nhiên, nếu họ dùng tiền để học tập, trau dồi kiến thức và kĩ năng để phát triển bản thân, thì họ sẽ gặt hái được nhiều thành quả.

Thứ ba, xem khi họ thành đạt sẽ bổ nhiệm ai, nếu chỉ chọn người thân họ hàng thì người này không thể dùng được.

Xem khi họ thành đạt sẽ bổ nhiệm ai, nếu chỉ chọn người thân họ hàng thì người này không thể dùng được. (Ảnh: secretchina.com)

Thứ tư, hãy nhìn vào cách họ hành xử khi gặp khó khăn. Nếu có thể kiên định với mục tiêu ban đầu và không làm những điều trái với lương tâm, thì tương lai sẽ làm được nhiều việc lớn. Nếu hành xử ngược lại, thì người ấy không thể trọng dụng.

Thứ năm, hãy xem họ khi nghèo khổ có thể không lấy của cải bất chính hay không.

Sau khi nghe qua những lời này, Địch Hoàng mang tâm thái không phục nói rằng: "Có cái gì mà ta không thể so với của Ngụy Thành Tử?".

Lý Khôi trả lời rằng: Vậy ta sẽ nói hai điều này.

“Trước hết, Ngụy Thành Tử dành chín phần mười tiền lương cho việc học và trau dồi tài năng, một phần mười còn lại dùng để duy trì cuộc sống. Thứ hai là những nhân tài được Ngụy Thành Tử tiến cử như Tử Hạ và Điền Tử Phương, đều là những nhân tài hiền đức là môn đồ của Khổng Tử, thậm chí Đại vương còn tôn họ làm thầy. Chỉ ở hai điểm này, ông cảm thấy giữa ông và  Ngụy Thành Tử như thế nào?”.

Địch Hoàng nghe xong cảm thấy hổ thẹn, chắp tay hành lễ với Lý Khôi nói: "Ta thật sự không bằng Ngụy Thành Tử! Ta lại đi trách nhầm ngài, ta nguyện sau này làm học trò của ngài".

Vua Tống Thần Tông nói rằng, “lấy sự hưng suy của đời trước làm gương, hy vọng có lợi cho việc trị quốc”. Năm tiêu chí mà Lý Khôi đưa ra cho Ngụy Văn Hầu để tuyển chọn nhân tài rất có giá trị đối với những ai muốn có được sự nghiệp lớn trong tương lai.

Huy Hải
Theo Soundofhope



BÀI CHỌN LỌC

Muốn thành đại sự nhất định phải xem 5 tiêu chí lựa chọn nhân tài của cổ nhân